انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 3 4 2019 02 20 Potentiometer of energy production from various waste disposal technologies of Amol city پتانسیل سنجی میزان تولید انرژی از فناوری‌های مختلف دفع نهایی پسماند شهرستان آمل 802 811 82894 FA اسفندیار نائیجی دانشگاه تهران، تهران، ایران علیرضا نورپور دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران 0000-0002-8508-1561 حسین قنواتی پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، تهران،ایران بهزاد جوادیان دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران،آمل، ایران Journal Article 2019 02 21 One of the problems of the development of urban life and the modern lifestyle in human societies is the high waste generation and management of these wastes. Waste is a substance that is not usable at the place of production for the producer. But they can be applied elsewhere. One of the methods for waste management alongside recycling of recoverable materials is the production of energy and fertilizer from the waste. In this article after the quantitative and qualitative introduction of waste of Amol city, the method of biogas production is discussed as an effective method in waste management in Amol city, then the potential of biogas production from corrosive organic parts of Amol waste (about 65% of it) has been analyzed. Biogas contains combinations of methane and carbon dioxide. Based on the findings of this research, by installing landfill bioreactors, anaerobic digestion and waste incinerators in Amol city respectively, have the potential for energy production is 13.5, 14 and 2.4 megawatts that that,13/5 and 14 MW are CHP generators with about 40% electrical efficiency (respectively 6 and 7.2 megawatts). یکی از مشکلات توسعه ی زندگی شهری و سبک زندگی نوین تولید زیاد پسماند و مدیریت این پسماندها هست. پسماندها ماده ای هستند که در محل تولید برای تولید کننده دارای کاربرد نیستند. اما می توانند در نقطه ای دیگر کاربردی باشند. یکی از روش های مدیریت پسماندها در کنار بازیافت مواد قابل بازیافت، تولید انرژی و کود از پسماند است در مقاله بعد از معرفی کمی و کیفی پسماند شهر آمل، روش تولید بیوگاز به عنوان یک روش موثر در مدیریت پسماند شهر آمل بحث شده سپس پتانسیل تولید بیوگاز از قسمت های آلی فساد پذیر زباله های آمل (که حدود 65 درصد ان را تشکیل می دهند) مورد تحلیل قرار گرفته. بیوگاز، گازی است دارای ترکیباتی عمده از متان و دی اکسید کربن. بر اساس یافته های این تحقیق شهرستان آمل به ترتیبت در صورت اجرای بیوراکتور بیهوازی برای کل پسماند شهری، استفاده از هاضم بی هوازی و استفاده از زباله سوز برای پسماند ریجکتی، به ترتیب پتانسیل نصب مولد با ظرفیت 5/13، 14 و 4/2 مگاوات انرژی را دارد که دو مورد اول مولد های CHP هستند که حدود 40 درصد راندمان الکتریکی دارند (به ترتیب 6و 2/7 مگاوات).

https://www.jess.ir/article_82894_b68f532856d673603bfc4cbc98b6dee7.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 3 4 2019 02 20 Evaluating the effectiveness of educational activities of neighborhood houses in the field of waste management on citizens` behaviour (The studied case: Region 14 of Tehran Municipality) ارزیابی اثربخشی آموزش‌های سرای محلات در زمینه مدیریت پسماند بر رفتار شهروندان (مورد مطالعه: منطقه 14 شهرداری تهران) 812 822 82895 FA حوریه اردستانی جوادی دانش آموخته کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران مریم محمودی عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران فرهاد لشگرآرا دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Journal Article 2019 02 21 The purpose of this study was to evaluate the effectiveness of training activities provided by the neighborhood houses in region 14 of Tehran on the knowledge, attitude and behavior of inhabitants in the field of waste management and separation at the source. This descriptive-comparative study was carried out through the completion of 537 questionnaires among trained and untrained respondents, with the corporation of neighborhood houses in each areas of the district. The data of this study were analysed using descriptive and inferential statistics such as Chi-square and independent t-test by SPSS software. The results of the study showed that there was a significant difference between the knowledge of trained (13.80±4.67) and untrained (12.54±4.47) respondents in the field of waste management. Furthermore, the results showed that the trained (3.59±0.98) respondents had more positive attitude toward waste management compared to the untrained (2.23±0.77) respondents. The results also indicated that the training activities of neighborhood houses have had a significant effect on participants` behavior regarding waste separation compared to the non-participants. The results also indicated that the training activities of neighborhood houses have had a significant effect on participants` behavior regarding waste separation compared to the non-participants. هدف تحقیق حاضر بررسی اثربخشی فعالیت‌های آموزشی سرای محلات منطقه 14 تهران، بر دانش، نگرش و رفتار شهروندان در زمینه مدیریت پسماند و تفکیک از مبدأ می‌باشد. این مطالعه به صورت توصیفی– مقایسه‌ای از طریق تکمیل 537 پرسشنامه بین افراد آموزش دیده و آموزش ندیده و با کمک سرای محلات هر ناحیه، انجام شد. در این مطالعه از آمار توصیفی و استنباطی از قبیل کای –مربع و آزمون t مستقل دو نمونه‌ای در نرم‌افزار spss استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که بین دانش افراد آموزش دیده (67/4 ± 80/13) و آموزش ندیده (47/4 ± 54/12) در زمینه مدیریت پسماند اختلاف معناداری وجود داشت. علاوه بر این، افراد آموزش دیده نگرش مثبت‌تری (98/0 ± 59/3) نسبت به مدیریت پسماند در مقایسه با افراد آموزش ندیده (77/0 ± 23/2) داشتند. نتایج همچنین بیانگر وجود تفاوت معنی‌دار در رفتار تفکیک زباله از مبدا توسط دو گروه مورد مطالعه نیز بود. نتایج این مطالعه حمایت و تقویت سرای محلات منطقه 14 تهران را توسط شهرداری به منظور تداوم ارائه این قبیل آموزش‌ها به شهروندان پیشنهاد می‌کند.

https://www.jess.ir/article_82895_3d56a8d40f5a02ca09fa79379a0ef90e.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 3 4 2019 02 20 Militarization and Air Pollution: Study of Powerful Countries of the World using a Panel Co-Integration Analysis نظامی‌سازی و آلودگی هوا: مطالعه کشورهای قدرتمند جهان با استفاده از تحلیل‌های هم‌جمعی پانلی 823 830 82896 FA ابوالقاسم گلخندان دانش آموخته دکتری اقتصاد بخش عمومی Journal Article 2019 02 21 Nowadays militarization continues under the impact of technological advances, infrastructural development, geopolitical competition and growth in troop size. Military powers cause environmental degradation by their military equipment, tests of nuclear bombs, military bases, weapons production and war. Accordingly, the main objective of this study is to investigate the effects of militarization on air pollution in 25 powerful countries of the world (in terms of military equipment (including Iran)) during the period 1995-2015. To achieve the purpose, has been used the analysis of panel co-integration and Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS), Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS), Pooled Mean Group (PMG) and Continuously-updated and Fully-Modified (Cup-FM) estimators. The findings of this study indicate that militarization have a positive and significant impact on air pollution; so that with a one percent increase in the share of military expenditures from gdp, in the long run, CO2 emissions will increase in the studied countries between 19-26 percent percent. On this basis, it can be said that militarization is a serious threat for air pollution. امروزه نظامی‌سازی تحت تأثیر پیشرفت‌های تکنولوژیکی، توسعه زیربنایی، رقابت ژئوپلیتیک و گسترش نیروهای نظامی ادامه دارد. قدرت‌های نظامی‌ با در دست داشتن تجهیزات نظامی، آزمایش بمب‌های هسته‌ای، پایگاه‌های نظامی، تولید سلاح و جنگ، باعث آلودگی هوا می‌شوند. بر این اساس هدف اصلی این تحقیق، بررسی تأثیر نظامی‌سازی بر آلودگی هوا در 25 کشور قدرتمند جهان (از نظر تجهیزات نظامی (شامل ایران)) طی دوره‌ی زمانی 2015-1995 می‌باشد. برای نیل به هدف مذکور، از تحلیل‌های هم‌جمعی داده‌های پانلی و برآوردگرهای حداقل مربعات معمولی کاملاً اصلاح‌شده (FMOLS)، حداقل مربعات معمولی پویا (DOLS)، میانگین گروهی تلفیقی (PMG) و به‌روزرسانی مکرر و کاملاً تعدیل‌شده (Cup-FM) استفاده شده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد، نظامی‌سازی تأثیر مثبت و معناداری بر آلودگی هوا داشته است؛ به‌گونه‌ای که با یک‌درصد افزایش در سهم مخارج نظامی از gdp، در بلندمدت میزان انتشار گاز co2 در کشورهای مورد مطالعه بین 26/0-19/0 درصد افزایش خواهد یافت. بر این اساس می‌توان گفت که نظامی‌سازی، تهدیدی جدی برای آلودگی هوا محسوب می‌شود.

https://www.jess.ir/article_82896_c00dbb3ebc145c8522b27ac8ab979ca8.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 3 4 2019 02 20 Evaluating the Contribution of Factors Affecting on Pollution Changes in Iran's Industrial Sector: Structural Decomposition Approach in the Input-Output Method ارزیابی سهم عوامل موثر بر تغییرات آلایندگی بخش صنعت ایران: رهیافت تجزیه ساختاری در الگوی داده ـ ستانده 831 839 82897 FA احمد جعفری صمیمی گروه اقتصاد- دانشکده اقتصادی و اداری دانشگاه مازندران بابلسر فاطمه نجاری گروه آموزشی اقتصاد- دانشکده علوم اقتصادی و اداری - دانشگاه مازندران Journal Article 2019 02 21 Considering the huge reserves of fossil fuels in the country and the serious neglect of saving energy and environmental impacts , which has led to widespread waste of money in this area. This research examines the changes in industrial sector emissions by using the latest input-output tables of 2001 -2011 using the SDA method. The results of the research show that the production of final products with the highest positive change is the most important factor in increasing the emissions of pollutants. As well as product mobility and the structure of the final components, it also contributes to increased emissions.The evolution of the composition and components of the final goods has been improved, with a decreasing effect on the release of all contaminants. Changes in the production structure and also the intensity of energy, although affecting the reduction of emissions of most pollutants, however, have been improvements in the composition of final product components as a factor in reducing emissions during the years 1380 and 1390. Other results from this study include increasing CO2 emissions, followed by CO and HC and reducing SOx, NOx and SPM gases of 1380. با توجه به ذخایر عظیم سوخت‌های فسیلی در کشور و توجه نکردن جدی به صرفه‌جویی در مصرف انرژی و آثار زیست محیطی که باعث گسترده شدن دامنه‌ی اتلاف در این زمینه شده‌است. هم‌چنین به‌دلیل تجهیزات فرسوده و ساختارمنشی بسیاری از صنایع و محدودیت داده‌ها مطالعات اندکی برای بخش صنعت کشور انجام گرفته‌است. این تحقیق بررسی تغییرات آلایندگی بخش صنعت با استفاده از آخرین جداول داده- ستانده سال های ۱۳۸۰ و۱۳۹۰ با روش SDA را مورد بررسی قرار می‌دهد. نتایج تحقیق بیان‌گر آن است که تولید کالاهای نهایی با بیشترین تغییر مثبت مهم‌ترین عامل موثر بر افزایش انتشار آلاینده‌ها بوده‌است. و هم‌چنین تحرک آفرینی تولیدات و ساختار اجزای کالاهای نهایی نیز باعث افزایش انتشار آلایندگی شده‌است. روند تحولات ترکیب و اجزای کالاهای نهایی بهبود یافته، به طوری که اثر کاهنده بر انتشار تمام آلاینده‌ها داشته است. تغییرات ساختار تولیدی و هم‌چنین شدت انرژی اگرچه تأثیری بر کاهش انتشار اکثر آلاینده‌ها داشته، با این وجود بهبود ترکیب اجزای کالاهای نهایی به عنوان عاملی در جهت کاهش انتشار طی دوره‌ی 1380 و 1390 بوده‌است. از نتایج دیگر این تحقیق افزایش انتشار گاز CO2 و سپس گازهای CO و HC و کاهش گازهای SOx ، NOx و SPM 1380 می‌باشد.

https://www.jess.ir/article_82897_ebfcb664ac67fd4344c2c1166ba707c6.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 3 4 2019 02 20 Locating suitable lands for artificial nutrition of groundwater aquifers using regional data and satellite images in Yazd province مکان یابی اراضی مناسب برای تغذیه مصنوعی سفره های آب زیرزمینی با استفاده از داده های منطقه ای و تصاویر ماهوارهای در استان یزد 840 850 82901 FA امیر زارعی دانش‌آموخته گروه مهندسی منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران سیروان زارعی گروه مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست (HSE)، دانشکده علوم پایه و فناوری‌های نوین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی، تهران، ایران آزاده نکوئی اصفهانی گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پرند، تهران، ایران یحیی میرشکاران گروه جغرافیا، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران وحید کاکاپور گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران صادق طالبی گروه مهندسی بهداشت محیط و حرفهای، شبکه بهداشت و درمان شهرستان قروه، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران بهاره کنعانی گروه علوم و مهندسی خاک،دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج،ایران Journal Article 2019 02 21 In recent decades, increasing population, human needs and changing consumption pattern of communities, planning and management of water resources require more attention than before.‌‌ Groundwater water resource management strategies can be compensated for and exploitation of these resources through artificial recharge of aquifers. According to the overuse of groundwater, artificial recharge and to locate suitable sites for the performance of such projects is very important Therefore, in this study, we tried to integrate GIS and AHP model is the most suitable arena for artificial feeding methods operations in Yazd province were identified. First Data 11 Parameter impressive - slope, geology, thick alluvium, electrical conductivity, land use, water content accessible, portability groundwater, vegetation, hydraulic conductivity and layer away from the river area of study in the areas of GIS were prepared and then using the AHP (the weight) were weighed and then every 11 layers were combined. The results of this study showed that about 41/26% of the total area of the province (around 3690 km2) was diagnosed in terms of carrying out proper nutrition and poor nutrition are about 9 percent for the whole province. در دهه‌های اخیر افزایش روزافزون جمعیت، نیازهای انسانی و تغییر الگوهای مصرفی جوامع، برنامه‌ریزی و مدیریت منابع آب را بیش‌ازپیش ایجاب می-کند. از راهکارهای مدیریتی منابع آب زیرزمینی می‌توان به جبران این منابع از طریق تغذیه مصنوعی و بهره‌برداری با توجه به ظرفیت آبخوان‌ها اشاره نمود. با توجه به بهره‌برداری بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی، تغذیه مصنوعی و مکان‌یابی محل‌های مناسب جهت اجرای چنین طرح‌هایی از اهمیت بالایی برخوردار است. ازاین‌رو در این تحقیق سعی شده تا با تلفیق سیستم اطلاعات جغرافیایی و مدل AHP مناسب‌ترین عرصه‌ها برای اجرای عملیات روش‌های تغذیه مصنوعی در استان یزد، شناسایی شوند. بدین منظور ابتدا داده‌های 11 پارامتر تأثیرگذار - شیب، زمین‌شناسی، ضخامت آبرفت، هدایت الکتریکی، کاربری اراضی، میزان آب قابل‌دسترس، قابلیت انتقال آبخوان، پوشش گیاهی، هدایت هیدرولیکی و لایه فاصله از رودخانه منطقه موردمطالعه در محیط مناطق GIS آماده‌سازی گردید و سپس با به‌کارگیری مدل AHP (مدل وزنی) تمامی 11 لایه وزن دهی شدند و سپس تلفیق شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که در حدود41/26 درصد کل مساحت استان (حدودkm2 3690) ازلحاظ انجام تغذیه مناسب تشخیص داده شد و حدود 9 درصد کل استان جهت انجام تغذیه نامناسب می‌باشند.

https://www.jess.ir/article_82901_9ae782e31c7b7d4fd0e7dbde03909519.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 3 4 2019 02 20 Investigating the Trends and Fluctations of Precipitation in the Golpayegan Saline Wetland روند تغییرات و نوسانات بارش در تالاب شور گلپایگان 851 861 82905 FA یونس خسروی گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان جابر اعظمی گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان 0000-0001-8569-8222 مسیح رجایی کارشناس ارشد ژئوانفورماتیک علیرضا متولی دانشجوی دکترای آبخیزداری Journal Article 2019 02 21 Changes and fluctuations of precipitation are one of the most important climate change outcomes in the world. The changes in surface water flow and hydrological cycle are directly affected. Therefore, recognition of fluctuations behavior and its governing patterns in a catchment area plays a very important role in optimal management of catchment areas. Therefore, in this research, we have tried to identify the trends of fluctuations patterns of rainfall and also the type of precipitation trend in the Golpayegan catchment area. For this purpose, daily rainfall data of precipitation stations near the Golpayegan saline wetland were used. For trend analysis, linear regression and Mann-Kendall method were used and for identify the rainfall prevailing cycles, Spectrum analysis technique was used. The results of trend analysis showed that in all studied stations, rainfall had a significant decrease. The highest trend is a significant decrease of 23 mm for the Golpayegan station. The results of spectral analysis also indicate that the short-term cycles of 2 to 5 years are in most of the studied stations. Most scientists have attributed this cycle as a result of El Niño - Southern Oscillation (ENSO) and Quasi-biennial oscillation (QBO). تغییرات و نوسانات بارش به‌‌عنوان یکی از مهم‌ترین نتایج تغییر اقلیم در جهان به شمار می‌‌آید. آنچه در این بین به طور مستقیم تأثیر می‌پذیرد، تغییر در میزان جریان آب‌های سطحی و چرخه هیدرولوژی است. بنابراین شناخت رفتار نوسانی و الگوهای حاکم بر آن در یک حوضه آبریز، نقش بسیار تأثیرگذاری در مدیریت بهینه حوضه‌های آبریز دارد. از این جهت در این پژوهش سعی شده است تا به شناسایی روند الگوهای نوسانی حاکم بر بارش و همچنین نوع روند بارش در حوضه آبریز گلپایگان پرداخته شود. بدین منظور از داده‌های روزانه بارش ایستگاه‌های هواشناسی نزدیک به تالاب شور گلپایگان استفاده گردید. جهت تحلیل روند از رگرسیون خطی و روش من-کندال و جهت شناسایی چرخه‌های حاکم بر بارش از تکنیک تحلیل طیف استفاده گردید. نتایج تحلیل روند نشان داد که در همه ایستگاه‌های مورد مطالعه، بارش روند کاهشی معنی‌داری داشته است. به‌طوری‌که بالاترین روند کاهش معنی‌داری با 23- میلی‌متر برای ایستگاه گلپایگان می‌باشد. نتایج تحلیل طیف نیز نشان‌دهنده‌ی وجود چرخه‌های کوتاه‌مدت 2 تا 5 ساله در اکثر ایستگاه‌های مورد مطالعه است. بیشتر دانشمندان چرخه‌های 2 تا 3 ساله (چرخه‌کوتاه‌‌مدت) را به ال نینو-نوسانات جنوبی (ENSO) و تغییرات دوسالانه (QBO) را به الگوی بزرگ‌مقیاس گردش عمومی جو و جریانات مداری نسبت داده‌اند.

https://www.jess.ir/article_82905_dd07a73a1fe671600a14646d0a8f1996.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 3 4 2019 02 20 Quantitative and qualitative Study on waste production in Iranshahr (Sistan and Baluchestan province) بررسی کمی و کیفی پسماندهای تولیدی شهر ایرانشهر(استان سیستان و بلوچستان) 862 868 82908 FA محمود میربلوچزهی دانشگاه گیلان بابک توکلی استادیار آلودگی محیط ریست - دانشکده منابط طبیعی - دانشگاه گیلان جواد ترکمن دانشیار جنگلداری - دانشکده منابط طبیعی - دانشگاه گیلان Journal Article 2019 02 21 Considering the increase of solid waste due to population growth and urban development as one of the environmental pollutants, it is necessary to pay attention to solid waste management in order to protect ecosystems. Therefore, solid waste management will not be possible without information on its physical components. In this Study, a cross-sectional study was carried out to determine the quantity and quality of waste produced in the city of Iranshahr by sampling in a one-year period Study in four seasons from winter of 1396 to autumn of 1397, and the samples were manually separated to separate the physical components Data were analyzed using SPSS and Excel software. The results showed that in Iranshahr, the percentage of waste components for metal was 0.78%, paper and carton 5.37%, glass 2.8%, plastic 6.55%, other wastes 16.3% and corrosive organic materials 68.2%, and the average of organic materials and other waste has a significant difference in seasons (p <0.05). Therefore,The most organic waste and metal waste constitute the smallest waste components in the city of Iranshahr, which can be reduced through the implementation of environmental pollution programs and earn revenue. با توجه به افزایش مواد زائد جامد و افزایش جمعیت‌ها و توسعه شهر‌ها که یکی از آلاینده‌های محیط زیست محسوب می‌شود به منظور محافظت اکوسیستم ها توجه به مدیریت مواد زائد جامد ضروری است. بنابراین مدیریت مواد زائد جامد بدون داشتن اطلاعات درباره اجزای فیزیکی آن امکان پذیر نخواهد بود. در این تحقیق که یک مطالعه مقطعی است جهت تعیین کمیت و کیفیت زباله تولیدی شهر ایرانشهر از طریق نمونه برداری در بازه زمانی یک ساله در چهار فصل از زمستان 1396 تا پاییز 1397 صورت گرفت و نمونه‌ها جهت تفکیک اجزای فیزیکی به صورت دستی جداسازی شده و برای آنالیز داده‌ها از نرم افزارهای spss وExcel استفاده گردید. و نتایج نشان داد که در شهر ایرانشهر درصد وزنی اجزای زباله برای فلز 0.78 درصد، کاغذ و کارتن 5.37 درصد، شیشه 2.8 درصد، پلاستیک 6.55 درصد، سایر پسماندها 16.3 درصد و مواد آلی فسادپذیر 68.2 درصد می‌باشد و بین میانگین مواد آلی و سایر مواد در فصول سال اختلاف معنی داری وجود دارد (0.05>p). بنابراین مواد آلی فساد پذیر بیشترین و فلز کمترین اجزای زباله شهر ایرانشهر را تشکیل می دهند که می توان از طریق اجرای برنامه های بازیافت آلودگی محیط زیست را کاهش داد و درآمدزایی کسب کرد.

https://www.jess.ir/article_82908_1d7c8d38c809bc29f8850c5ef62e11e4.pdf