انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 The effects of forecasted precipitation amount on probable maximum precipitation and probable maximum flood parameters The effects of forecasted precipitation amount on probable maximum precipitation and probable maximum flood parameters 2982 2989 113402 FA رضا خلیلی دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران مدیریت منابع آب دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج 0000-0001-5068-869X محمد پروین نیا استادیار رشته مهندسی عمران دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج حامد متقی دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران مدیریت منابع آب دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج Journal Article 2020 06 10 This study aims to calculate the probable maximum precipitation (PMP) and probable maximum flood (PMF)parameters. For this purpose, data length adequacy of historical precipitation data and data forecasted were analysed using the Long Ashton Research Station Weather Generator under Representative concentration pathway 8.5 and 4.5 scenarios in 2021-2040. Modified method and the method provided by soil conservation service-curve number were used to estimate (PMP) and (PMF)parameters, respectively. To investigate data adequacy, the Hurst coefficient was examined for Shiraz, Abadeh and Lar according to the length of statistical periods. Shiraz, Abadeh and Lar have the desired data with the coefficients of Hurst 0.61, 0.57 and 0.52, respectively. The results indicate increased precipitation under both Representative concentration pathway 4.5 and 8.5 scenarios in 2021-2040 for all three climate zones compared to historical data. (PMP) parameter has experienced an increasing trend in Abadeh and Lar and a decreasing trend in Shiraz due to a decrease in the value of 24hour (PMP) parameter under both scenarios compared to historical data. Given the (PMP) parameters for Shiraz region, the (PMF)parameter has experienced a downward trend under both scenarios and an upward trend for Lar and Abadeh compared to historical data. This study aims to calculate the probable maximum precipitation (PMP) and probable maximum flood (PMF)parameters. For this purpose, data length adequacy of historical precipitation data and data forecasted were analysed using the Long Ashton Research Station Weather Generator under Representative concentration pathway 8.5 and 4.5 scenarios in 2021-2040. Modified method and the method provided by soil conservation service-curve number were used to estimate (PMP) and (PMF)parameters, respectively. To investigate data adequacy, the Hurst coefficient was examined for Shiraz, Abadeh and Lar according to the length of statistical periods. Shiraz, Abadeh and Lar have the desired data with the coefficients of Hurst 0.61, 0.57 and 0.52, respectively. The results indicate increased precipitation under both Representative concentration pathway 4.5 and 8.5 scenarios in 2021-2040 for all three climate zones compared to historical data. (PMP) parameter has experienced an increasing trend in Abadeh and Lar and a decreasing trend in Shiraz due to a decrease in the value of 24hour (PMP) parameter under both scenarios compared to historical data. Given the (PMP) parameters for Shiraz region, the (PMF)parameter has experienced a downward trend under both scenarios and an upward trend for Lar and Abadeh compared to historical data. https://www.jess.ir/article_113402_0137c1dddc32655568db9ef29728470d.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Evaluation the Cd, Pb and As content in soil, water, leaves and fruit of olive trees at some of Esfahan industrial zones and highways بررسی فلزات سنگین سرب، کادمیوم و آرسنیک در برگ و میوه درختان زیتون مناطق صنعتی و حاشیه بزرگراه‌های اصفهان 2990 3001 113404 FA اکبر گندمکار عضو هیات علمی بخش تحقیقات خاک و آب مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران. حمیدرضا رحمانی استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران. بهمن زمانی کبرابادی دکترای جنگل شناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری 0000-0003-3251-4367 Journal Article 2020 05 19 Olive tree were planted in Esfahan some industrial zones and highways as green space. Therefore fruit pollution by heavy metals will be accured. Soil, water, leaves and fruit were sampled. Sites were study located in Bama Pb and Zn mine, CaCO3 mine, Fuladshahr city, Esfahan petroleum refinery, and some of Esfahan highway green space. Arsenic content of fruit and leaves did'nt measured by ATM (not in detect limitation). Only Cd abserved in some fruit samples. In Kashan fruit samples did'nt measured any heavy metals.). In all studies, attention to cadmium should be given special attention. The latter can indicate less pollution of water, soil and plant resources in areas with much less traffic, industry and population. In general, it can be concluded that in order to create green space in industrial areas, roadsides and urban thoroughfares, the planting of olive trees and other fruit trees that are edible should be avoided. درخت زیتون بواسطه همیشه سبز بودن در مناطق صنعتی و شهری بعنوان فضای سبز کشت گردیده است. از این رو احتمال آلودگی میوه زیتون به عناصر سنگین وجود دارد. جهت بررسی وضعیت آلودگی درختان زیتون، مناطق معدن سرب و روی باما، معدن آهک، حاشیه فولادشهر، پالایشگاه اصفهان، و حاشیه بزرگراه های پرتردد اصفهان انتخاب و از خاک، آب آبیاری، برگ و میوه درختان زیتون نمونه‌برداری صورت گرفت. نمونه های برگ و میوه از درختان سالم با سن و واریته یکسان انتخاب و برداشت شد و میزان سرب، کادمیم و آرسنیک برگ و میوه زیتون در حد تشخیص دستگاه اتمیک اندازه گیری گردید. مابین عناصر سنگین تنها کادمیم در گوشت میوه ردیابی گردید، که می‌تواند بدلیل پویایی این عنصر و پتانسیل بالای آن جهت آلوده سازی محصولات غذایی باشد، در تمامی مطالعات توجه به عنصر کادمیم بایستی بصورت ویژه باشد، مطلب اخیر می تواند حاکی از آلودگی کمتر منابع آب، خاک و گیاه در مناطق با تردد وسایل نقلیه، صنایع و جمعیت بسیار کمتر باشد. به طور کلی می توان نتیجه گرفت جهت ایجاد فضای سبز در مناطق صنعتی، حاشیه راهها و معابر شهری از کاشت درختان زیتون و دیگر درختان مثمر که مصرف خوراکی دارند، خودداری شود. https://www.jess.ir/article_113404_a607a4a01fd32812d7c357b007bd0f26.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Modeling and Estimating the Potential of Runoff Using SCS Approach in GIS context (Case Study: Shahed Shahriar City) مدلسازی و تخمین ارتفاع رواناب با استفاده از رویکرد SCS در بستر GIS (مطالعه موردی: شهر شاهدشهر شهریار) 3002 3011 113618 FA حمیدرضا رنجبر دانش آموخته دکتری سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران 0000-0002-7462-0566 سعید قره حسنلو دانش آموخته کارشناسی ارشد سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران Journal Article 2020 07 23 In this study, the proposed algorithm for calculating the flood potential computes the curve number (CN) which is one of the most effective parameters in the proposed approach by the US Soil Conservation Service (SCS) by combining the information related to the hydrological groups of the soil and the type of land use. The potential for runoff in the study area is then estimated by considering the CN parameter, the maximum soil surface retention value and the maximum probable amount of precipitation over a 24-hour period. CN map were prepared with curve numbers from 67 to 87 (mean 77.67) in six classes and runoff height from 55.47 to 103.44 (mean 80.36 for whole range) in six classes. The results show the high potential of flooding in the study area, so that the upstream has higher runoff potential than the downstream of the region. So to reduce the risk of floods and minimize the damages caused by them, flood management solutions are recommended in this area. در این مطالعه، الگوریتم پیشنهادی محاسبه پتانسیل سیلاب، با تلفیق اطلاعات مرتبط با گروه هیدرولوژیکی خاک و نوع کاربری اراضی منطقه، شماره منحنی (CN) که یکی از موثر ترین پارامترها در رویکرد ارائه شده توسط سازمان حفاظت خاک آمریکا (SCS) می‌باشد، را محاسبه می‌نماید. پتانسیل وقوع رواناب در محدوده سپس با در نظر گرفتن پارامتر CN، حداکثر مقدار نگاهداشت سطحی خاک و میزان بیشینه محتمل بارش در بازه زمانی 24 ساعته، تخمین می‌گردد. نقشه‌ CN از شماره منحنی 67 تا 87 (میانگین 77.67) در شش کلاس و ارتفاع رواناب نیز از 55.47 تا 103.44 (میانگین 80.36 برای کل محدوده) در 6 کلاس آماده سازی گردید. نتایج گویای پتانسیل بالای وقوع سیلاب در منطقه مورد مطالعه می‌باشد، به گونه ای که محدوده بالا دست نسبت به محدوده پایین دست حوضه پتانسیل وقوع رواناب بالاتری دارد. لذا به منظور کاهش ریسک وقوع سیلاب و به حداقل رساندن خسارات ناشی از آن، ارائه تمهیدات کنترلی و مدیریت سیلاب در این منطقه پیشنهاد می‌گردد. https://www.jess.ir/article_113618_1021cd5f87bc8b4c0820a3c5a86dbef4.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Ecological Sustainability Assessment of Animal Habitats in Babol Rood Watershed سنجش پایداری اکولوژیکی زیستگاه‌های جانوری در حوضه‌ی آبخیز بابل رود 3012 3021 113619 FA محمد علی جعفری ;hvakhs shclhk pthzj lpdx cdsj بتول غفاری خواه پژوهشکده علوم محیطی_دانشگاه شهید بهشتی_تهران امیر احمدی kjfjjhfejbdnme Journal Article 2019 08 08 The stability of any system depends on the survival and stability of its constituents. Environmental protection as a development platform, which guarantee the stability. Evaluation of ecological capability is one of the essential requirements in planning and management of land and the main prerequisite for achieving sustainable development is the environmental capability for development based on different types of land uses and activities. The aim of this study was to assess the ecological sustainability of animal habitats in the catchment area of Babylon is using Analytical Hierarchy Process (AHP) and evaluation of ecological served in GIS environment and utilizing the Nrm‌Afzar‌ Expert Choice. Whereas, in the AHP process, the study area is classified into four classes (classes). In this section we found that the floor of this basin is too weak for animal habitat. In this section it was found that there is no very poor floor for the habitat of the basin. Overall, the results of the present study showed that the Makhdoom Ecological Power Model is the decision support and the Hierarchical Analysis Process (AHP) method, considering the environmental conditions, is a suitable model for assessing the ecological potential of animal habitats in Babol Rood Watershed. پایداری هر سیستمی به بقاء و پایداری اجزاء تشکیل‌دهنده آن بستگی دارد. حفاظت از محیط‌زیست به‌عنوان بستر توسعه، پایداری آن را تضمین می‌کند. ارزیابی توان بوم‌شناختی یکی از ضرورت‌های اساسی در برنامه‌ریزی و مدیریت سرزمین و پیش‌نیاز اصلی نیل به توسعه پایدار به شمار می‌آید که طی آن قابلیت‌های محیطی برای توسعه بر پایه نوع کاربری و فعالیت‌ها‌ی مختلف مشخص می‌شود. هدف از این مطالعه سنجش پایداری اکولوژیکی زیستگاه‌های جانوری در حوضه‌ی آبخیز بابل رود با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و ارزیابی توان اکولوژیک مخدوم در محیط GIS و بهره‌گیری از نرم‌افزار‌ Expert Choice است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد از مجموع سطوح واجد توان برای کاربری ‌زیستگاه جانوری درروش مخدوم، ‌در پنج طبقه (کلاس)، رده‌بندی‌شده ‌است. ‌درحالی‌که درروش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) محدوده موردمطالعه در چهار طبقه (کلاس)، رده‌بندی‌شده‌اند. در این بخش مشخص گردید که طبقه خیلی ضعیف برای زیستگاه جانوری این حوضه وجود ندارد. ‌در کل نتایج تحقیق حاضر نشان داد که مدل توان اکولوژیک مخدوم به‌عنوان پشتیبان تصمیم‌گیری بوده و روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، با توجه به شرایط محیطی، مدل مناسبی برای ارزیابی توان اکولوژیکی زیستگاه‌های جانوری در حوضه‌ی آبخیز بابل رود است. https://www.jess.ir/article_113619_f9c612fef3fc6ec3bbc1dcdbe7a38d98.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Potential Measurement of sanitary landfill of solid waste by Fuzzy-ANP synthesis method in GIS (Case study: Shahindej County) پتانسیل سنجی سایت دفن بهداشتی پسماندهای عادی با روش تلفیقی Fuzzy- ANP در محیط GIS(مطالعه موردی: شهرستان شاهین‌دژ) 3022 3030 113690 FA زانیار عبدی گروه آموزشی معماری دانشگاه تبریز ایران 0000-0002-0350-1690 سلام ادهمی دانشجوی دکتری سنجش از دور و اطلاعات جغرافیایی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران Journal Article 2020 07 13 Nowadays,proper disposal of solid municipal waste is considered as one of the major environmental challenges inIran.Throw garbage near roads, agricultural land; it causes aesthetic degradation, agricultural pollution, surface and underground waters. This research uses the environmental, criteria to measure the potential of landfill sites in finding the location of disposal. The study area is Shahindej with adecomposable waste production of35tons per day.that peyear requires1.5hectares and occupies an area of25 hectares over a15year period. To find susceptible areasto landfill, recent research has combined the Fuzzy-ANP method byusing ArcGIS and SupperDecision software. In terms of standards such as environmental, geological conditions, and apply the limitations ofthe region suchas natural protected areas, water resources and agriculture to search for the best area. From the research results, two priorities were obtained: The first priority was only onesite with over25hectares square and a second priority was infour different ranges.By validating locations located with selected criteria, three locations were compatible with those criteria. Finally, with the reclassification and, the location on the eastern side of Mahmoudabad was better than the other two. The combination of fuzzylogic andANPmodel was the main innovation in this research, which resulted in a model with high flexibility and a near-realistic approach. امروزه محل دفع مناسب پسماندهای جامد به یکی ازچالش‌های اساسی زیست محیطی درروند پرشتاب شهرنشینی ایران محسوب می گردد. رهاسازی پسماند درحریم جاده‌ها، کاربریهای کشاورزی موجب تخریب منظر، آلودگی زمینهای کشاورزی، آبهای سطحی وزیرزمینی می گردد. این تحقیق باهدف سنجش پتانسیل محل دفن زباله‌های عادی، معیارهای زیست محیطی رادر یافتن مکان مناسب محل دفن بکار میگیرد. محدوده مطالعاتی شهرستان شاهیندژ بوده که میزان تولیدپسماند فسادپذیر آن بالغ بر 35 تن درروز است و در سال نیازمند 5/1 هکتار فضا بوده که درطی یک دوره 15 ساله محدوده ای معادل 25 هکتار اشغال می کند. برای یافتن مناطق مستعد دفن پسمانداز تلفیقFuzzy-ANP در محیط‍های نرم افزاری ArcGIS وSupperDecision بهره گرفته، با لحاظ استانداردهایی نظیر شرایط زیست محیطی، زمین شناسی اعمال محدودیتهایی نظیر مناطق حفاظت شده طبیعی، منابع آبی، کشاورزی در جهت جستجو برای دستیابی به بهترین محل انجام گرفت. نتایج تحقیق دو اولویت بدست داد: اولویت اول فقط یک محل با مساحت بالای 25 هکتار و اولویت دوم چهار محدوده مختلف رادربرگرفت. با اعتبارسنجی محلها با معیارهای انتخابی، سه محل شاخصهای لازم رااخذ نمودند. در نهایت با طبقه بندی مجدد محل واقع شده درشرق شهرمحمودآباد از دومورد دیگربهتر تشخیص داده شد. تلفیقFuzzy-ANP از نوآوری تحقیق بوده که نتایج منعطفی بدست داد. https://www.jess.ir/article_113690_9f98b5d11a0bf5d210347980d6f4c1e5.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Mathematical model of visual quality of land appearance in identifying ecotourism goals of Haraz basin مدل ریاضی کیفیت بصری سیمای سرزمین در شناسایی اهداف بوم‌گردی حوضه هراز 3031 3039 113691 FA میلاد رحیمی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، گروه محیط زیست و منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس. نور. مازندران. ایران کبری مل حسینی دارانی دکترای محیط زیست، دانشکده دکتری و محیط زیست ، دانشگاه ملایر، ملایر ، ایران مریم کیانی صدر استادیار، گروه محیط زیست،دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Journal Article 2020 07 19 The worries and concerns of today's human societies have caused serious damage to the human spirit, so man returns to the natural environment to escape from this space. Therefore, ecotourism is one of the growing industries in the world. There are many criteria and definitions for identifying the potential of the environment Which has sometimes caused it to be unmeasured. Since the beauty of the landscape is the main element that is faced in the natural environment in relation to tourism and recreation and not only benefits the viewer but also has an important contribution to the overall desirability of an area. Therefore, in order to understand the aesthetic values of the landscape, one must go beyond the process of identifying the physical and biological signs in the landscape.Therefore, in this study, using 19 tourism index points in Haraz basin, 19 criteria with different topics were evaluated. In this study, environments were first classified by clustering method. Then, effective criteria were extracted by principal components method. Finally, by modeling the linear regression, the criteria were imaged in a step-by-step manner with four criteria (vegetation, texture, unique effects and effect quality) and the visual image value was estimated with 80% accuracy. دغدغه‌ها و نگرانی‌های امروز جوامع بشری سبب آسیب‌های جدی به روحیه انسان گردیده است لذا انسان برای فرار از این فضا به محیط طبیعی بازمی‌گردد. از همین رو بوم گردی یکی از صنعت‌های روبه رشد دنیا می‌باشد. برای شناسایی پتانسیل‌های محیط معیارها و تعاریف زیادی وجود دارد. که گاهی سبب غیرقابل سنجش شدن بوده است. از آن جاکه زیبایی منظر عنصری اصلی است که در محیط طبیعی در رابطه با توریسم و تفرج با آن روبرو بوده و نه‌تنها به فرد بیننده سود می‌رساند بلکه سهم مهمی در مطلوبیت کلی یک منطقه دارد. بنابراین برای درک ارزش‌های زیبایی‌شناختی سیمای سرزمین، باید فراتر از فرآیند شناسایی علائم فیزیکی و زیستی موجود در منظر پیش رفت بنابراین در این مطالعه با استفاده از ۳۷ نقطه شاخص گردشگری درحوضه هراز به ارزیابی ۱۹ معیار با موضوعات مختلف پرداخته شد. در این مطالعه با روش خوشه‌بندی محیط‌ها ابتدا طبقه‌بندی گردید. سپس با روش مؤلفه‌های اصلی معیارهای مؤثر استخراج شد. درنهایت با مدل‌سازی رگرسیون خطی معیارها به روش گام‌به‌گام با چهار معیار (پوشش گیاهی، بافت، جلوه‌های منحصربه‌فرد و کیفیت جلوه) تصویر گذاری شد و ارزش سیمای بصری با دقت ۸۰% برآورد گردید. https://www.jess.ir/article_113691_9ab1e790f174b85814958c8d7263c5ce.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Measurement and Evaluation of Quality of Life Indicators in Rural Areas of Masjed Soleiman City سنجش و ارزیابی شاخص‌های کیفیت زندگی در نواحی روستایی شهرستان مسجدسلیمان 3040 3051 114111 FA نسیم منجزی دانشگاه شهید چمران اهواز عبدالرضا رکن الدین افتخاری استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2020 07 06 Quality of life is a concept used to indicate one's satisfaction with life and, in other words, a criterion for determining the satisfaction and dissatisfaction of individuals and groups with different dimensions of life. The purpose of this study was to evaluate and measure the economic, social and environmental indicators of quality of life in rural areas of Masjed Soleiman. This is a descriptive-analytical study, In terms of purpose, it is practical and in terms of data collection, field. The statistical population of the study is Masjed Soleiman villages and 400 people were selected as statistical sample using Cochran formula. Statistical methods (descriptive and inferential) and IBM SPSS Statistics v22 and EXCEL 2013 softwares were used for data analysis. The inferential results of the research showed that there is a positive and significant correlation between all dimensions of quality of life of rural households. The highest correlation was between economic and social dimensions and the lowest correlation between economic and environmental dimensions of quality of life. کیفیت زندگی، مفهومی برای نشان دادن میزان رضایت فرد از زندگی و به عبارتی معیاری برای تعیین رضایت و نارضایتی افراد و گروه‌ها از ابعاد مختلف زندگی است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و سنجش شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و محیطی کیفیت زندگی در نواحی روستایی شهرستان مسجدسلیمان انجام شده است. این تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی است، از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ شیوه جمع‌آوری داده‌ها، میدانی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق، خانوارهای روستاهای شهرستان مسجدسلیمان است و به کمک فرمول کوکران، 400 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری (توصیفی و استنباطی) و نرم‌افزارهای IBM SPSS Statistics v 22 و EXCEL 2013 استفاده شد. نتایج استنباطی پژوهش نشان داد که همبستگی مثبت و معنی‌ داری میان همه ابعاد کیفیت زندگی خانوارهای روستایی وجود دارد. بالاترین همبستگی میان ابعاد اقتصادی و اجتماعی و پایین‌ترین همبستگی میان ابعاد اقتصادی و محیطی کیفیت زندگی بود. https://www.jess.ir/article_114111_5a2dfbb1d96bc21ce0b959097117d2e0.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Determining the accumulation of heavy metals in soil and plants around mines and their bioavailability (case study: Nakhlak lead mine) تعیین تجمع فلزات سنگین درخاک و گیاهان اطراف معادن و زیست دسترس پذیری آنها ( مطالعه موردی معدن سرب نخلک) 3052 3058 114380 FA شهرزاد خرم نژادیان گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند، دماوند ، ایران. 0000-0002-9637-9988 اصغر آزاده رنجبر 'گروه محیط زیست، واحد دماوند ، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران سعید رضا عاصمی زواره گروه محیط زیست، واحد دماوند ، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران علیرضا پنداشته گروه پژوهشی مهندسی آب و محیط زیست، پژوهشکده حوضه آبی دریای خزر، دانشگاه گیلان Journal Article 2020 08 12 Mining and related activities has a several impact on the environment. Heavy elements enter the environment through mining, ore processing and tailings dams.plants adsorb heavy metals through the soil, and heavy metals entered the foodchain. Nakhlak lead mine is 2000 years old and is located in the east of Nain city. In this study, the amount of heavy metals in the soil around Nakhlak lead mine has been investigated. Accumulation of heavy metals in native plants of the region as well as their bioavailability has been determined. For this purpose, 10 stations were selected for sampling the soil of the mineral zone and 10 stations for the soil of the tailings dam and by using atomic absorption, the amount of heavy metals in them was investigated. Plants were sampled from the most polluted areas. Bioavailability was simulated using EDTA solution. Among the plants of Claire, oleander and sagebrush, the highest accumulation was seen in Claire. Cadmium was more bioavailable than all heavy metals. معادن و بهره برداری از آنها اثرات متعددی بر محیط زیست دارد. عناصر سنگین از طریق معدنکاوی، فرآوری کانسنگها و سدهای باطله وارد محیط میشوند. فلزات سنگین از طریق خاک جذب گیاهان شده و وارد زنجیره غذایی میگردند.معدن سرب نخلک با قدمت 2000 ساله درشرق نائین واقع شده است. در این پژوهش میزان عناصر سنگین در خاک اطراف معدن سرب نخلک بررسی شده است. تجمع فلزات سنگین در گیاهان بومی منطقه و همچنین زیست دسترس پذیری آنها مشخص شده است.بدین منظور 10 ایستگاه برای نمونه برداری خاک ناحیه معدنی و 10 ایستگاه جهت خاک سد باطله تعیین شد و با استفاده از جذب اتمی میزان فلزات سنگین در آنها بررسی گردید. از آلوده ترین مناطق نمونه برداری گیاهان صورت پذیرفت. زیست دسترس پذیری با استفاده از محلول EDTA شبیه سازی گشت. از میان گیاهان کلیر، خرزهره و خارشتر بیشترین تجمع در کلیر دیده شد. زیست دسترس پذیری کادمیم از تمامی فلزات سنگین بیشتر بوده است. https://www.jess.ir/article_114380_f56b7b2ee022498246146c35861c4d07.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Manifestation Green Architecture Principles and Criteria in Ancient Desert Buildings (Case Study: Rasoolian House, Yazd) تجلی اصول و معیارهای معماری سبز در بناهای کهن کویری (نمونه موردی: خانه رسولیان، یزد) 3059 3067 114438 FA مهشید ردایی دانشگاه علم و هنر یزد Journal Article 2020 08 10 Green architecture is a process to increase the building quality, which reduces the negative effects on human health, the environment, and energy resources consumption. So, it is one of the most important ways to achieve sustainability in architecture. The purpose of this study is re-reading green architecture principles and criteria in ancient desert buildings. The research method, based on the analysis of the content of the subject literature, explains the concept of green building and the principles and criteria of green architecture, and then with exploratory analysis, examples of principles and criteria of green architecture are recognized in three dimensions of function, ecology, and sustainability in Rasolian house of Yazd, as a case study. The data collection tool is library studies, written sources, documents, maps, and the field studies section uses the survey method, analytical observation, and information recording. The method of data analysis is content analysis. The results of the study show that the Rasolian house of Yazd, as one of the ancient desert buildings in terms of functional, ecological and sustainability dimensions, is completely in line with the green architecture principles and criteria. معماری سبز فرآیندی است، در جهت افزایش کیفیت ساختمان که تأثیرات منفی بنا بر سلامت انسان و محیط و مصرف منابع انرژی را کاهش داده و یکی از مهمترین راه‌های رسیدن به پایداری در معماری است. هدف مطالعه بازخوانی اصول و معیارهای معماری سبز در بناهای کهن کویری است. روش تحقیـق بـر مبنـای تحلیـل محتـوای ادبیـات موضوع، به تبیین مفهوم بنای سبز و اصول و معیارهای معماری سبز می‌پردازد و سـپس با تحلیـل اکتشـافی، مصادیق اصول و معیارهای معماری سبز در سه بعد عملکردی، اکولوژیک و پایداری در خانه رسولیان یزد به عنوان مورد مطالعاتی، بازشناسی می‌شود. ابزار جمع‎آوری اطلاعات مطالعات کتابخانه‌ای، منابع مکتوب، اسناد، نقشه‌ها و در بخـش مطالعـات میدانـی از روش پیمایشـی، مشـاهده تحلیلی و ثبـت اطلاعات اسـتفاده می‌شود. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها، تحلیل محتوا می‌باشد. نتایج مطالعه نشان می دهد که خانه رسولیان یزد به عنوان یکی از بناهای شاخص کهن کویری در ابعاد عملکردی ، اکولوژیکی و پایداری کاملاً با اصول و معیارهای معماری سبز هماهنگ است. https://www.jess.ir/article_114438_66b2d3b1c071e41889130cfa92695328.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 The effect of waste on the spread of infectious diseases تاثیر پسماند در شیوع بیماری‌های واگیردار 3068 3076 114953 FA علی سعیدیان راد کارشناسی ارشد دانشکده محیط‌زیست، دانشگاه تهران محمد سعیدیان راد کارشناسی مهندسی شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران مریم پازوکی Tehran 0000-0003-1733-3365 حسن هویدی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران Journal Article 2020 08 12 Today's world, with the expansion of population, the growth of urban communities, the increase in consumption and subsequently with them, witnesses an increase in waste and, consequently, many environmental problems. this is considered a serious threat to public health and the environment. Accordingly, the present study sought to identify the role of waste in the spread of infectious diseases using fuzzy Delphi technique. The results of the present study indicate that according to the opinions of experts and experts in this study, among the indicators considered after the approval of experts, based on the definite average, the highest level of expertise and the components of disease transmission through incineration Waste, disease transmission during the collection, transportation, transportation and non-hazardous stages of waste and disease transmission through waste disposal and the lowest level of agreement with the component of disease transmission through discharge of untreated wastewater in rivers. Therefore, in order to minimize the negative effects of waste on the environment and human health, waste that is the source of all kinds of pollution should be managed as soon as possible based on the principles of health and environmental improvement. جهان امروز، با گسترش جمعیت، رشد جوامع شهری، افزایش مصرف و متعاقبا با آنها شاهد افزایش پسماند و بـه تبع آن شـاهد مشکلات محیط‌زیستی بی‌شماری است. زیرا بی‌توجهی به مدیریت صحیح پسماند، احتمال بروز و شیوع بیمار‌ی‌های مختلف را افزایش می‌دهد. بر همین اساس، مطالعه حاضر در پی شناسایی نقش پسماندها در شیوع بیماری‌های واگیردار با استفاده از تکنیک دلفی فازی بوده است. نتایج مطالعه حاضر حاکی از آن بوده است که براساس نظرات کارشناسان و خبرگان در این مطالعه حاکی از آن بوده که در بین شاخص‌های در نظر گرفته پس از تایید خبرگان، براساس میانگین قطعی بدست آمده، بیشترین میزان موافقت خبرگان بـا مولفه‌های انتقال بیماری از طریق سوزاندن پسماند، انتقال بیماری در مراحل جمع آوری، جابجایی، حمل و نقل و بی‌خطر سازی پسماند و انتقال بیماری‌ها از طریق زباله‌گردی بوده و کمترین میزان موافقت بـا مولفـه‌ی انتقال بیماری از طریق تخلیه پساب‌های تصفیه‌نشده در رودخانه‌ها می‌باشد. از این‌رو، به منظور به حداقل رساندن تأثیرات منفی پسماند بر محیط‌زیست و سلامت انسان‌ها، بایستی بر مبنای اصول بهداشتی و بهسازی زیست‌محیطی پسماندهایی که منشاء انواع آلودگی هستند، در اسرع وقت مدیریت گردند. https://www.jess.ir/article_114953_77f5089f9bdf2b84ea3c6d40178c32cf.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Vegetation changes in abandoned rangelands and adjacent rangelands (Case study: Rangelands of Sanandaj city) تغییرات پوشش گیاهی در دیمزار رها شده‌ در مقایسه با مرتع همجوار(مطالعه موردی: مراتع شهرستان سنندج) 3077 3085 114962 FA پشمینه محمد نژاد دانشگاه سنندج، دانشکده منابع طبیعی، گروه مرتع و آبخیزداری پرویز کرمی دانشگاه سنندج، دانشکده منابع طبیعی، گروه مرتع و آبخیزداری حامد جنیدی جعفری دانشگاه سنندج، دانشکده منابع طبیعی، گروه مرتع و آبخیزداری Journal Article 2020 09 14 The present study was conducted to investigate the effect of land use change on the composition and surface cover of rangelands and drylands that have been abandoned for thirty years in three areas of Kilk, Salavatabad, Saraboqamish, Sanandaj. In each of the uses of rangeland and dryland, 3 transects 100-meter were established and 10 plots of one square meter were selected on each transect, which a total of 90 plots in rangeland and 90 plots in dryland were harvested. Statistical analysis and comparisons were performed by one-way analysis of variance. The results showed that the canopy cover and bare soil in the rangeland increased by 8% and 9%, respectively, compared to the dryland. There was no significant difference between the results of plant production between the two uses. Comparison of species composition showed that in abandoned dryland, annuals and class III plants increased by 20 and 13%, respectively, in rangeland of class I and II plants increased by 15 and 4%, respectively, and in dryland shrubs and perennials decreased by 7% and 26%, respectively. The result is that the secondary sequence in the 30-year-old abandoned lands, although it has changed the characteristics of vegetation, is still far from rangeland cover پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر تغییر کاربری بر ترکیب و پوشش سطحی مراتع و دیمزارهایی که به مدت سی سال رها شده‌اند، در سه منطقه کیلک، صلوات‌آباد و سراب‌قامیش، در شهرستان سنندج، صورت گرفت. در هر کدام از کاربری‌های مرتع و دیمزار 3 ترانسکت 100 متری مستقر و بر روی هر ترانسکت 10 پلات یک متر‌مربعی انتخاب شد که در مجموع 90 پلات در مرتع و 90 پلات در دیمزار برداشت گردید. آنالیز آماری و مقایسات توسط آنالیز واریانس یک‌طرفه و آزمون دانکن انجام شد. نتایج نشان داد که پوشش تاجی و خاک لخت در کاربری مرتع به ترتیب 8 و 9 درصد نسبت به کاربری دیمزار افزایش داشته‌است. نتایج تولید گیاهی بین دو کاربری دارای اختلاف معنی‌داری نبود. مقایسه ترکیب گونه‌ای نشان داد که در دیمزار رهاشده یکساله‌ها و گیاهان کلاس III به ترتیب 20 و 13 درصد افزایش،در مرتع گیاهان کلاس I و II به ترتیب 15 و 4 درصد افزایش و در دیمزار بوته‌ای‌هاو چندساله‌ها به ترتیب 7و 26 درصد به طور معنی‌داری کاهش داشته‌اند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت توالی ثانویه در اراضی رها‌شده با سی سال قدمت،اگر‌چه تغییراتی در ویژگی‌های پوشش گیاهی بوجود آورده اما همچنان با پوشش مراتع همجوار فاصله دارد. https://www.jess.ir/article_114962_4d17b12b54653b7bff0e8a15d6df78e4.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Use of regression tree to investigate the effective parameters on algal bloom in the southeastern coasts of Iran استفاده از رگرسیون درختی برای بررسی پارامترهای موثر بر شکوفایی جلبکی در سواحل جنوب شرقی ایران 3086 3095 115568 FA کمال الدین کر گروه علوم زیستی، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی امیر قاضی لو گروه زیست شناسی دریا، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی 0000-0002-9767-7741 حمید ارشادی‌فر گروه علوم زیستی، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، تهران، ایران عماد کوچک‌نژاد گروه زیست شناسی دریا، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی Journal Article 2020 08 31 In recent years, the incidence of many cases of algal blooms have been reported in the southeastern coasts of Iran, which led to the loss of mass mortality of marine fish in this area. The aim of this study was to use regression trees to investigate the effects of physicochemical parameters and nutrient concentration on algal blooms. During the one-year study period, sampling was done in 6 stations along 2 transects in the coastal waters of Pasabandar and Beris. The trend of changes in pH, salinity, temperature, dissolved oxygen, nitrate concentration, nitrite, phosphate, and silicate with the community of dominant phytoplankton genera was recorded. Overall, 40 phytoplankton genera were identified and more than 95% of the total number of observed cells belonged to 14 genera of phytoplankton. Results showed that increase in the pH, temperature, salinity, phosphate, nitrate and silicate were the effective parameters to bloom of Gonyaulax, Leptocylindrus, Mesodinium, Chaetocerus, Prorocentrum, Rhizosolenia and Nitzschia, respectively. در طی سال‌های اخیر، موارد زیادی از وقوع شکوفایی جلبکی در سواحل جنوب شرقی ایران گزارش شده است که منجر به تلفات تعداد زیادی از آبزیان دریایی در این منطقه شده است. هدف از مطالعه حاضر، استفاده از رگرسیون درختی برای بررسی پارامترهای فیزیکوشیمیایی و مواد مغذی لازم جهت شکوفایی جنس‌های مختلف فیتوپلانکتونی می‌باشد. بدین منظور، طی یک سال از 6 ایستگاه در 2 ترانسکت واقع در سواحل پسابندر و بریس نمونه‌برداری انجام شد. روند تغییرات pH، شوری، دما، اکسیژن محلول، غلظت نیترات، نیتریت، فسفات و سیلیکات با تراکم فیتوپلانکتون‌های غالب موردبررسی قرار گرفت. در طول مدت مطالعه 40 جنس از فیتوپلانکتون‌ها در منطقه موردمطالعه شناسایی شد که بیش از 95 درصد از تعداد کل سلول‌های مشاهده‌شده متعلق به 14 جنس فیتوپلانکتونی بود. نتایج نشان داد که افزایش pH احتمال کشند Gonyaulax و Rhizosolenia، افزایش دما احتمال کشند Leptocylindrus و افزایش شوری شرایط لازم برای کشند Mesodinium و Ceratium را فراهم می‌آورد. افزایش غلظت فسفات می‌تواند شرایط شکوفایی Chaetocerus را فراهم آورد. شرایط نیترات بیشینه نیز می‌تواند منجر به شکوفایی Prorocentrum شده و افزایش نیتریت نیز می‌تواند منجر به شکوفایی Rhizosolenia شود. افزایش غلظت سیلیکات شرایط مناسب را برای شکوفایی Nitzschia فراهم می‌نماید. https://www.jess.ir/article_115568_e5474a15390fd66e85d071a5dd594e6f.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 A comparative study of the prioritizations of eco-port factors of European ports with Shahid Beheshti port of Chabahar بررسی تطبیقی اولویت بندی‌های عوامل اکو-پورت بنادر اروپا با بندر شهید بهشتی چابهار 3096 3103 115569 FA سید منصور نجفی شوشتری فرمانده تی مقابله با آلودگی در بندر چابهار / اپراتور مرکز کنترل ترافیک دریایی مجید تزم کارشناس ارشد قانون‌گذاری بینالمللی دریایی، موسسه حقوق بینالملل دریایی (سازمان بین الملل دریانوردی)، اداره کل بنادر و‌ دریانوردی استان سیستان و بلوچستان Journal Article 2020 09 03 The purpose of this study is to adapt the conditions of Chabahar port and prioritize the important factors that have been proposed by the Eco-Port site for European ports in the last 4 years in order to bring the port toward a green port. This research has moved towards the sustainable development of ports as one of the most important polluting areas in the country. In this study, first, the factors were confirmed with the comments of six environmental experts from the Chabahar port by using the Delphi elite technique in the form of phasing and then ranked the factors by explaining the AHP-adjusted questionnaire. Prioritization of identified factors indicates the predominance of prominent environmental problems in the port under investigation. The study was conducted in two phases, during operation and during development, which in addition to highlighting the current environmental problems, has created plans for the emergence of new phases under construction at the port. هدف از این تحقیق، تطبیق شرایط بندر چابهار و اولویت بندی عوامل مهمی است که در 4 سال اخیر توسط سایت اکو-پورت برای بنادر اروپا در جهت سبز شدن بندر مطرح گردیده است. این تحقیق حرکت به سمت توسعه پایدار بنادر را به عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق آلاینده ساز کشور انجام داده است. در این مطالعه، ابتدا با استفاده از تکنیک نخبگان دلفی به صورت فازی، عوامل را با نظرات شش کارشناس محیط زیست بندر چابهار به تأیید رسانده و سپس با توضیع پرسشنامه تنظیم شده با روشAHP، عوامل مربوطه رتبه ‌بندی گردیده است. اولویت ‌بندی عوامل مشخص شده نشان دهنده ارجحیت مشکلات زیست محیطی برجسته در بندر مورد تحقیق است. مطالعه در دو فاز، در حین عملیات و در حین توسعه صورت گرفته که علاوه بر برجسته سازی مشکلات زیست محیطی حال حاظر، برنامه ‌ایی برای سبز شدن فاز های جدید در دست احداث این بندر ایجاد نموده است. https://www.jess.ir/article_115569_3bc690387f88354b3d2e8e41d0455659.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Reduction of input variables in the process of modeling risk possibility of elm trees by principal component analysis کاهش متغیرهای ورودی در فرآیند مدل‌سازی خطر سقوط درختان خطرآفرین نارون با روش تجزیه و تحلیل مولفه‌های اصلی 3104 3114 117614 FA الهام قهساره اردستانی گروه مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و علو م زمین دانشگاه شهرکرد 0000-0002-4740-7698 مژده نافیان علوم جنگل، دانشکده منابع، طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد محسن بهمنی علوم جنگل دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد Journal Article 2020 09 14 Trees can cover a wide range of environmental, aesthetic, historical, tourism benefits and social, physiological, as well as economic benefits, however, the trees can cause environmental risks. The aim of current study was to reduce the insignificant variables by methods of index criteria of tree and analysis of the main components and then using the remaining variables in the process of modeling the risk possibility falling of elm tree by Neural Network Method. For this purpose, the quantitative and qualitative variables of elm trees were collected in Seyed Alikhan Street of Isfahan by counting 100% of these trees in 2018. The results of elimination of tree diameter and contact with power transmission lines in predictive models of risk of falling dangerous trees indicated that the variables that were eliminated during the study process did not have a significant effect on predicting the risk of falling dangerous trees. This creates a significant change in the accuracy of the model training data and decrease the number of repetitions of network training to reach the optimal network and reduces the time to reach the optimal neural network. Therefore, we recommended the use of tree fall modeling for management of urban green spaces. درختان می‌توانند یک طیف وسیعی از منافع زیست محیطی، ارزش‌های زیباشناختی، تاریخی و گردشگری و مزایای اجتماعی، فیزیولوژیکی و اقتصادی را در بر گیرند و از طرفی دیگر این درختان باعث مخاطرات محیطی می‌شوند. هدف از این پژوهش کاهش متغیرهای کم اهمیت با روش‌های معیارهای تشخیصی خطرآفرینی درختان و تجزیه و تحلیل مولفه‌های اصلی در فرآیند مدل‌سازی ریسک سقوط درختان خطرآفرین نارون مورد مطالعه با روش شبکه عصبی است. بدین منظور به جمع‌آوری متغیرهای کمی و کیفی درختان نارون در خیابان سیدعلیخان اصفهان با روش آماربرداری صد در صد این درختان در سال 1397 پرداخته شد. نتایج حاصل از عدم حذف و حذف متغیرهای قطر درخت و تماس با خطوط انتقال برق در مدل‌های پیش‌بینی سقوط درختان خطرآفرین نشان دهنده این مطلب است که متغیرهایی که طی فرآیند مطالعه حذف شده‌اند، تاثیر قابل توجهی در پیش‌بینی سقوط درختان خطرآفرین نداشته ولی حذف متغیرهای یاد شده، باعث افزایش دقت و کاهش تعداد تکرارهای آموزش شبکه برای رسیدن به شبکه بهینه می‌شود و زمان رسیدن به شبکه عصبی بهینه، را کاهش می‌دهد. بنابراین می‌توان استفاده از مدل‌سازی سقوط درختان به منظور مدیریت فضاهای سبز شهری را پیشنهاد کرد. https://www.jess.ir/article_117614_1f0815a80baee53ee652513578406913.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 10 12 Habitat suitability of Francolinus francolinus in Sistan region مطلوبیت زیستگاه دراج Francolinus francolinus در منطقه سیستان 3115 3123 117856 FA سمیه اراضی دانشگاه یزد جلیل سرهنگ زاده مدیرگروه محیط زیست داشگاه یزد Journal Article 2020 09 28 Nowadays, recognizing the desirable habitats of wildlife species, especially endangered and vulnerable species, is one of the important approaches in wildlife management and protection. Black Francolin is one of the least populated subspecies of Francolinus francolinus is endangered in Sistan and in order to preserve its genetic resources, in this study, the desirability of Black Francolin habitat was investigated using the Maximum Entropy Analysis (MaxEnt) model. Thus, in the spring of 2018, 65 species presence points in different areas of Sistan plain were identified through field monitoring and random linear transect method and recorded by the Global Positioning System. To validate the model, the area below the ROC receiver operating characteristic curve and the Jacknife analysis test were used. The results of this study showed that in Sistan plain, the optimal habitat of Black Francolin, areas with a topography of slope less than 5% and altitude less than 500 meters above sea level and dry arid climate are cold. According to Maxent, in the Sistan plain, the coverings of Hamada-Rhazya, Phragmites australis, Tamarix sp, and aquaculture and garden are the favorite. The area of desirable areas in the amount of 31188 hectares (1.85%) was calculated. امروزه شناخت زیستگاه‌های مطلوب گونه‌های حیات‌وحش، به‌خصوص گونه‌های در معرض خطر انقراض و آسیب‌پذیر یکی از رویکردهای مهم در مدیریت و حفاظت حیات‌وحش محسوب می‌گردد. دراج سیاه یکی از کم‌جمعیت‌ترین زیرگونه‌های دراج، در سیستان در معرض خطر انقراض قرار گرفته است و به منظور حفظ ذخایر ژنتیکی آن، در این پژوهش به بررسی مطلوبیت زیستگاه دراج با استفاده از مدل تحلیل آنتروپی بیشینه (MaxEnt) پرداخته شد. بدین‌صورت‌ که در بهار سال 1397 تعداد 65 نقطه حضور گونه در مناطق مختلف دشت سیستان از طریق پایش میدانی و روش ترانسکت خطی تصادفی شناسایی و توسط دستگاه موقعیت‌یاب جهانی ثبت گردید. برای اعتبارسنجی مدل از سطح زیر منحنی عامل ویژه دریافت‌کننده (Receiver operating characteristic) ROC و آزمون تحلیل جک‌نایف استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که در دشت سیستان، زیستگاه مطلوب دراج، مناطق با توپوگرافی شیب کمتر از 5 درصد و ارتفاع کمتر از 500 متر از سطح دریا و اقلیم فراخشک سرد می‌باشند. مطابق پیش‌بینی مکسنت، در دشت سیستان، پوشش‌های ترات-اشورک (Hammada-Rhazya)، نی (Phragmites australis)، گز (Tamarix sp) و زراعت آبی و باغ مورد علاقه دراج هستند. مساحت مناطق مطلوب دراج مقدار 31188 هکتار (85/1 درصد) محاسبه شد. https://www.jess.ir/article_117856_07a8a4f4a850245bf742b6a98121b3e0.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Economic and environmental analysis of a new intelligent central heating system based on optimizing pollutant emissions تحلیل اقتصادی و محیط زیستی سیستم نوین هوشمند گرمایش مرکزی ساختمان بر پایه بهینه سازی انتشار آلاینده ها 3124 3135 117901 FA آتیلا فاضلی دانشکده محیط زیست تهران علیرضا پرداختی آلودگی هوا- دانشکده محیط زیست- دانشگاه تهران محمدعلی زاهد دانشگاه خوارزمی Journal Article 2020 09 12 One of the practical methods with the aim of sustainable development is to make boiler rooms smarter. In this study, for the first time, the boiler room of a residential building with an area of 2250 meters located in Tehran was smartened according to the predicted priorities in how to consume energy in the study area based on two indicators of residents' consumption habits and ambient temperature. According to the obtained results, if this plan is implemented, 34972.8 cubic meters of natural gas consumption of the boiler room will be saved annually, and subsequently 93.96 kg of carbon monoxide and 670.9 kg of carbon dioxide will be prevented from being released into the air. Also, the economic savings of the project from the total reduced costs in natural gas consumption, taking into account 22 cents per cubic meter of the country's natural gas export and the cost of preventing the emission of carbon dioxide, which according to the Kyoto agreement is 6 / 3 cents per kilogram is considered. According to the calculations, if the annual plan is implemented, $ 868.95 will be saved in the considered costs. امروزه با توجه به زیرساخت های فرسوده موجود در سیستم های گرمایشی مورد استفاده در ساختمان های مسکونی، تغییر و جایگزینی آن ها با سیستم های نوین با مشکلات عدیده ای در کشور مواجه است.. در این مطالعه برای اولین بار هوشمند سازی موتورخانه یک ساختمان مسکونی با متراژ 2250 متر واقع در شهر تهران با توجه به چگونگی مصرف انرژی در حوزه مورد مطالعه بر اساس دو شاخص عادات مصرفی ساکنین و دمای هوای محیط صورت گرفته است. بر طبق نتایج بدست آمده، در صورت اجرای این طرح سالیانه 34972.8 متر مکعب در مصرف گاز طبیعی موتورخانه صرفه جویی گردیده و متعاقبا از انتشار 93.96 کیلوگرم منواکسید کربن و 9/670 کیلوگرم دی اکسید کربن به هوا جلوگیری به عمل آمده است. همچنین صرفه جویی های اقتصادی طرح از مجموع هزینه های کاهش یافته در مصرف گاز طبیعی با در نظر گیری 22 سنت به ازای هر متر مکعب گاز طبیعی صادراتی کشور و هزینه ناشی از جلوگیری از انتشار گاز دی اکسید کربن که میزان 6/3 سنت به ازای هر کیلوگرم می باشد. با توجه به محاسبات در صورت اجرای طرح سالیانه میزان 868.95 دلار در هزینه های در نظر گرفته شده صرفه جویی می گردد. https://www.jess.ir/article_117901_552885fc594899d371386c5e122dcf8d.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 The Effect of Change in Feed Viscosity and Pollutant Temperature of Heavy Viscosity Oil (HVO) Production Unit on CO Emission with reducing energy consumption تاثیر تغییر ویسکوزیته خوراک و دمای آلاینده واحد تولیدی فرآورده سنگین نفتیHVO بر میزان انتشار آلاینده CO با رویکرد کاهش مصرف انرژی 3136 3141 117902 FA سید باهر شفایی سید خندان، خیابان خواجه عبدالله انصاری، خیابان شهید عراقی، پلاک 7، طبقه اول غلامرضا نبی بید هندی استاد، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران عبدالرضا کرباسی دانشیار، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران محمد جواد امیری استادیار، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران 0000-0003-1748-9036 Journal Article 2020 09 12 The HVO production unit is one of the refineries' pollutant units, which often has a CO, THC, NOx, SOx and CO emissions higher than the standard limits. By investigating the operational parameters and determining their effect on pollutants, the viscosity of the feed was determined as one of the important parameters and evaluation measure. The emitted amount of CO pollutant was measured in several feeds with different viscosity characteristics, by decreasing the pollutants temperature, changing combustion chamber temperature(energy consumption)and adjusting other process and production conditions in two product categories: HHVO, LHVO. The amount of CO pollutant emission from LHVO production process is far less than the HHVO production and this amount is reduced by increasing the viscosity of the feed and reducing the outlet pollutant temperature of the reactor. For example the amount of CO emission in same operational condition is 1280 mg/nm3 for LHVO process but for HHVO process is 1740 mg/nm3 and the amount of this pollutant is 1619 mg/nm3 for HHVO process in normal emission process but decrees of pollutants temperature has resulted in decrease of emission to 690 mg/nm3. Finally, the results was analyzed and reported in accordance with the specified parameters. واحد تولیدی فرآورده های HVO از جمله واحد های پالایشگاهی آلاینده می باشد که غالبا میزان انتشار آلاینده های SOx|، NOx، THC، CO2 و CO بالاتر از استاندارد را داشته است، با بررسی پارامترهای عملیاتی و تعیین میزان اثرگذاری آنها بر آلاینده ها، ویسکوزیته خوراک بعنوان یکی از پارامترهای مهم شناسایی و بعنوان معیار ارزیابی تعیین شد. با استفاده از چند خوراک با مشخصه ویسکوزیته متفاوت، کاهش دمای آلاینده ، تغییر دمای محفظه احتراق (بعنوان بخش مصرف کننده انرژی) و تنظیم سایر شرایط فرآیندی و تولید محصول در دو طبقه بندیLHVO و HHVO میزان آلاینده CO اندازه گیری شد. میزان آلاینده CO خروجی از فرآیند تولید LHVO به مراتب کمتر از تولید HHVO می باشد و با افزایش ویسکوزیته خوراک و کاهش دمای آلاینده خروجی از راکتور، این میزان کاهش می یابد که بعنوان مثال مقدار آلاینده CO خروجی در شرایط یکسان فرآیندی، با میزان mg/nm3 1280 در فرآیند تولید LHVO به میزان mg/nm31740 در فرآیند HHVO افزایش یافته و همچنین مقدار این آلاینده خروجی در فرآیند تولیدHHVO از mg/nm31619 در وضعیت خروج عادی به mg/nm3690 در وضعیت کاهش دمای آلاینده ، کاهش یافته است. نهایتا نتایج بدست آمده مطابق با پارامتر های تعیین شده مقایسه، تحلیل و گزارش شد. https://www.jess.ir/article_117902_6a577a171701c6543bcc1b88da24238b.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 The effect of soil cadmium on nutrient concentrations of medicinal plant Savory (Satureja hortensis L.) in the presence of arbuscular mycorrhiza fungi بررسی اثرات کادمیوم خاک بر غلظت عناصر غذایی گیاه دارویی مرزه (Satureja hortensis L.) در حضور قارچ-ریشه آربوسکولار 3142 3149 118128 FA هاشم آرام محیط زیست 0009-0000-1661-9930 سید رضا میرعلیزاده فرد دانشگاه پیام نور Journal Article 2020 08 20 To study effect of soil cadmium on nutrient concentrations of medicinal plants Effect of soil cadmium on nutrient concentrations of medicinal plant Savory (Satureja hortensis L.) in the presence of arbuscular mycorrhiza fungi (Funneliformis mosseae), greenhouse experiment was conducted in factorial design with three replications(CRD). Treatments included Arbuscular Mycorrhiza levels (Inoculated and non-inoculated) and cadmium with six levels (0, 10, 20, 40, 80 and 160 mg.kg-1).The measured data showed that the effects of treatments were significant on nutrient concentration. With increasing levels of cadmium in soil, decreased, percentage of root colonization, wet weight, dry weight, iron and zinc nutrient concentrations in the root and shoot of the plant. But in the presence of arbuscular mycorrhiza fungi increased, percentage of root colonization, wet weight, dry weight, iron and zinc nutrient concentrations in the root and shoot of the plant. Also mycorrhizal fungi increased cadmium concentration in root than control treatment. In fact, mycorrhizal fungus increased the concentration of cadmium in the root and prevented the transfer of cadmium to the shoot. به منظور بررسی اثرات کادمیوم خاک بر غلظت عناصر غذایی در گیاه دارویی مرزه در حضور قارچ-ریشه آربوسکولار (Funneliformis mosseae) پژوهشی به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی و در 3 تکرار در گلخانه مرکز آموزش کشاورزی فارس- علی آباد کمین اجرا شد. فاکتور اول، فلز سنگین شامل شش سطح کادمیوم (شاهد، 5، 20، 40، 80 و 160 میلی‌گرم کادمیوم بر کیلوگرم خاک) و فاکتور دوم شامل قارچ-ریشه آربوسکولار در دو سطح (تلقیح و عدم تلقیح) بود. نتایج نشان داد که تاثیر کادمیوم بر غلظت عناصر غذایی در سطح آماری یک درصد معنی دار بود. با افزایش سطوح کادمیوم در خاک، درصد کلنیزاسیون ریشه، وزن تر، وزن خشک، غلظت عناصر غذایی آهن و روی در ریشه و اندام هوایی گیاه مرزه کاهش یافت. تیمارهای تلقیح شده با قارچ - ریشه آربوسکولار درصد کلینیزاسیون ریشه، وزن تر، وزن خشک، غلظت عناصر غذایی آهن و روی در ریشه و اندام هوایی گیاه مرزه نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. همچنین قارچ-ریشه آربوسکولار غلظت کادمیوم را در ریشه نسبت به تیمار شاهد افزایش داد اما تاثیری بر غلظت کادمیوم اندام هوایی نداشت. در واقع این قارچ سبب تجمع غلظت کادمیوم در ریشه گردید و از انتقال آن به اندام هوایی ممانعت نمود. https://www.jess.ir/article_118128_e4d4c25e18b081c5d5f3eb8ec48c6de5.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Physical Parameters Impact on Oil Spill Trajectory By GNOME Around Siri Island بررسی اثر پارامترهای فیزیکی برمسیر حرکت لکه نفتی در اطراف جزیره سیری با استفاده از مدل GNOME 3150 3154 118130 FA وحیده حسین پور کوهشاهی دانشکده علوم و فنون دریایی،دانشگاه هرمزگان مهرناز فرزین گهر دانشکده علوم و فنون دریایی،دانشگاه هرمزگان،بندرعباس،ایران کیوان کبیری پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی،گروه داده های اقیانوسی و سنجش از دور Journal Article 2020 06 17 In order to track oil spill, GNOME model is used which can analyze wind and current data<br /> affecting this phenomenon as well as oil type and amount of leaked oil within 72 hours. For this purpose, a three-day simulation of oil leakage and its distribution was carried out in different volumes for five oil operating areas in Siri oil region. Simulation was executed separately in four different seasons. After the modeling process, different makeup distribution and spread of oil spils in the desired situations and its effect on the coast of the region were examined. Based on the results, in the three seasons of summer, autumn and winter, wind is the main factor in determining the fate of oil spill. The results also show that in spring and autumn, the cycles are strong and affect the oil spill, especially in the spring, when the wind is weaker. It can also be said that the oil fields of Esfand, Nusrat, Sivand and Dena can seriously affect the coasts of the Siri island, Greater Faror and Little Faror, and these coasts are exposed to oil pollution. به منظور مسیر یابی لکه نفتی از مدل GNOMEکه می تواند با آنالیز داده های تاثیر گذار بر این پدیده از جمله داده های باد و جریان،نوع نفت و میزان نفت نشت یافته، طی 72 ساعت مسیر حرکت لکه نفتی پخش شده در موقعیت جغرافیایی منطقه را پیش بینی کند،استفاده می شود.برای این منظور شبیه‌سازی سه روزه انتشار و پخش لکه نفتی در حجم‌های مختلف برای پنج منطقه عملیاتی نفتی موجود در منطقه نفتی سیری در چهار فصل سال به شکل مجزا مورد بررسی قرار گرفت که پس از فرایند مدل‌سازی، آرایش متفاوت پخش و گسترش لکه نفتی در موقعیت های مورد نظر و تأثیر آن بر ساحل منطقه مشخص گردید. براساس نتایج حاصل شده، درسه فصل تابستان،پاییز و زمستان ،باد عامل اصلی تعیین سرنوشت لکه‌ی نفتی است. همچنین نتایج بیان داشت که در دو فصل بهار و پاییز چرخه‌های جریان منطقه قوی هستند و لکه‌ی نفتی را تحت تأثیر قرار می‌دهند، مخصوصاً فصل بهار که عامل باد در این زمان ضعیف‌تر است. همچنین می‌توان گفت میدان‌های نفتی اسفند، نصرت و سیوند و دنا، می‌توانند به شکل جدی بر روی سواحل جزایر سیری، فارور بزرگ و فارور کوچک تأثیرگذار باشند و این سواحل را با آلودگی نفتی مواجه سازند. https://www.jess.ir/article_118130_550dde716c139d72e9e2519ab2230a6f.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Investigating and comparing the concentration of pollutants in power plants when using gas and mazut fuel بررسی و مقایسه غلظت آلاینده های خروجی نیروگاه تولید برق در مقاطع زمانی استفاده از سوخت گاز و مازوت 3155 3159 118131 FA حدیث زارعی کارشناسی ارشد مهندسی شیمی، پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران، تهران، ایران رضا میرزایی دانشجوی دکتری مهندسی ژنتیک و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی اراک، اراک، ایران میترا طلایی دکتری آلودگی محیط زیست، دانشگاه آزاد همدان، همدان، ایران Journal Article 2020 09 05 Accelerating the process of industrialization has increased energy consumption as the most essential factor of development in societies. Powerplants have a main role in this development. In powerplants, the first step can be prepare fuel.Air pollution from powerplants mainly includes the release of carbon monoxide, sulfur oxides, nitrogen oxides. In this paper, the amount of emissions mentioned in the periods of using gas and mazut fuel during ten years has been studied.CO concentration in both cases was lower than the standard of the Environmental Protection Agency of Iran, NOx concentration in both sections is higher than standard level The concentration of SOx during the use of mazut fuel was significantly different from the use of gas fuel and at the time of use of mazut fuel is 65% higher than the standard of the Environmental Protection Organization of Iran. The high consumption of fossil fuels to supply electricity has caused air water and soil pollution, global warming, acid rain and carcinogens. Although the use of gas to generate electricity significantly reduces waste-related problems in the electricity industry and power plants, the use of renewable energy as an alternative to fossil fuels could bring a brighter future to a cleaner environment. با تسریع روند صنعتی شدن، انرژی ضروری‌ترین عامل توسعه در جوامع شده‌است . نیروگاه‌های تولید کننده برق در این توسعه نقش کلیدی داشته‌اند. درنیروگاه‌ها نخستین مرحله را می‌توان دریافت و آماده‌سازی سوخت محسوب نمود .آلودگی هوای ناشی از نیروگاه‌ها عمدتا شامل انتشار اکسیدکربن، اکسیدگوگرد، اکسیدهای نیتروژن است. در این مقاله میزان انتشار گازهای مذکور در مقاطع زمانی استفاده از سوخت مازوت و گاز طی ده سال بررسی ومقایسه شده است. غلظت گاز CO هر دو حالت پایین‌تر از حد استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست ایران بود و غلظت NOx در هر دو مقطع بالاتر از حد استاندارد و غلظت SOx در مقطع استفاده از سوخت مازوت تفاوت چشم-گیری نسبت به استفاده از سوخت گاز داشت، در زمان استفاده ازسوخت مازوت 5/57% بیشتر از استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست ایران است. حجم بالای مصرف سوخت‌های فسیلی جهت تامین انرژی برق سبب آلودگی هوا، آب، خاک،گرمایش جهانی، بارش بارانهای اسیدی و ایجاد مواد سرطانزا شده‌است. گرچه استفاده از گاز برای تولید برق مشکلات مربوطه به زائدات در صنعت برق و نیروگاهها به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد، استفاده از انرژی های تجدیدپذیر به عنوان انرژی های جایگزین سوخت‌های فسیلی می‌تواند آینده روشنی را در راستای محیط زیست پاک به ارمغان داشته باشد. https://www.jess.ir/article_118131_89198c50baf29b27d1699162c12e52e6.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Compost production from municipal solid waste for sustainable development (Case study: Sirjan city) تولید کمپوست از پسماند جامد شهری در راستای توسعه پایدار (مطالعه موردی: شهر سیرجان) 3160 3165 118132 FA الهام شاهی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سیرجان، سیرجان،ایران حانیه عباسلو دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سیرجان، سیرجان، ایران Journal Article 2020 09 10 Waste pollution and contamination from municipal waste disposal in traditional ways is a great danger to human health and the environment. The average waste production in the Sirjan city is over 150 tons per year, which to date has used the traditional methods of dumping and burying waste in the desert for disposal. Thus, in this study, according to the results obtained from waste separation and high volume of organic waste, waste management was evaluated by aerobic compost method. Five treatments with different compositions were considered for compost production and the physical and chemical properties of the produced composts were tested and evaluated according to different standards. According to the results of research on waste composting, municipal solid waste management using the compost method significantly reduces the need for landfilling and also leads to economic savings and financial profitability. Therefore, in order to increase economic efficiency, reduce landfill volume and proper waste management, and compost method is recommended as the leading methods in urban waste management of Sirjan city. آلودگی‌های ناشی از افزایش پسماند در شهرها و دفع آن به روش‌های سنتی، خطر بزرگی برای سلامت و بهداشت انسان و محیط زیست به‌شمار می‌رود. میانگین تولید پسماند سالیانه شهر سیرجان بالغ بر 150 تن می‌باشد که تا به امروز از روش‌های سنتی رهاسازی و دفن پسماند در بیابان برای دفع استفاده شده است. از‌این‌رو در تحقیق حاضر، با توجه به نتایج بدست آمده از تفکیک پسماند و حجم بالای پسماند آلی، مدیریت پسماند به روش کمپوست هوازی مورد ارزیابی قرار گرفت. پنج تیمار با ترکیبات مختلف برای تولید کمپوست در نظر گرفته شد، مشخصات فیزیکی و شیمیایی کمپوست‌های تولیدی مورد آزمون قرار گرفت و با استانداردهای مختلف بررسی شدند. با توجه به نتایج بدست آمده از کمپوست‌شدگی پسماند، مدیریت پسماند جامد شهری به روش کمپوست هم حجم قابل توجهی از نیاز به دفن پسماند را کم می‌کند و هم صرفه اقتصادی و سود‌ دهی مالی را به دنبال دارد. بنابراین جهت افزایش بازده اقتصادی، کاهش حجم لندفیل و مدیریت صحیح پسماند، روش کمپوست به عنوان یکی از روش‌های پیش‌رو در مدیریت پسماند شهری سیرجان توصیه می‌شود. https://www.jess.ir/article_118132_57f42fba2c2cc08be1c97d09b6f2cdfb.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Accumulation of heavy metals in the soil of the middle areas of tehran and their transfer to plants(case study: 6th region) تجمع فلزات سنگین در خاک مناطق میانی شهر تهران و بررسی انتقال آنها به گیاهان ( مطالعه موردی منطقه6 شهرداری تهران ) 3166 3172 118162 FA فرناز قبادی گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند، دماوند ، ایران شهرزاد خرم نژادیان گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند، دماوند ، ایران. 0000-0002-9637-9988 صدرالدین علیپور مدیر عامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران Journal Article 2020 09 30 Urban transport cause environmental pollution.6th region is one of the busiest area in Tehran.in these research, soil contamination of these region were investigated. Soil sampling was performed of 18 points, which located near pollution sources. Heavy metal measured by ICP instrument. Arsenic, lead, chromium and cadmium were investigated, among them lead and chromium have the highest accumulation in the soil. Cadmium has a lowest concentration in 6th region soils. In this area heavy metal concentration is Cr>Pb>As>Cd. Rosemary is a plant that is found in many passages in the area. Heavy metals enter the food chain through the soil. Heavy metal transfer from soil to upper parts of rosemary has been studied. Rosemary has been used to study the transfer of heavy elements from soil to plants. Studies shown that heavy metals accumulate in rosemary leaves less than rosemary stem and the elements are absorbed through the soil.for removal soil contaminant Phytoremediation is a good choice. Rosmary plant is suitable for asorb soil pollutant. حمل و نقل در مناطق شهری موجب آلودگی محیط میگردد.منطقه 6 یکی از مناطق پرتردد تهران میباشد. در این پژوهش میزان آلودگی خاک در این منطقه مورد بررسی قرار گرفته است. از 18 نقطه که به کانونهای تولید آلودگی نزدیک بوده اند نمونه برداری خاک صورت گرفته است. غلظت فلزات سنگین با دستگاه ICP سنجیده شد. چهار عنصر کروم، سرب، کادمیم و آرسنیک بررسی شدند. در میان چهار عنصر مورد بررسی کروم و سرب بیشترین تجمع را در خاک دارند. کمترین میزان تجمع مربوط به کادمیم است.Cr>Pb>As>Cd میباشد.رزماری گیاهی است که در بسیاری از معابر منطقه وجود دارد. فلزات سنگین از طریق خاک وارد زنجیره غذایی میشوند. به منظور بررسی انتقال عناصر سنگین به گیاهان از گیاه رزماری استفاده شده است. انتقال عناصر سنگین از خاک به اندامهای هوایی اندازه گیری شده است. بررسیهای انجام شده نشان میدهد که میزان تجمع فلزات سنگین در برگ رز ماری کمتر از ساقه رزماری میباشد و جذب عناصر از طریق خاک صورت پذیرفته است. برای حذف آلاینده های خاک میتوان از گیاه پالایی استفاده نمود. گیاه رزماری برای جذب آلاینده ها مناسب میباشد. https://www.jess.ir/article_118162_72e76de2ed878fbac756bcd7d5c8b623.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Review the types of adsorbents in water and wastewater treatment مروری بر انواع جاذب در تصفیه آب و پساب 3173 3182 118163 FA شهریار غمامی گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران متین حجی زاده گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران حسین گنجی دوست گروه محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران محیط زیست، دانشکده تربیت مدرس, تهران؛ ایران فروغ فرساد گروه محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Journal Article 2020 10 03 There are several techniques for removing contaminants from water and wastewater. Meanwhile, surface adsorption is one of the simplest, most effective and most economical methods for water and wastewater treatment. This article reviews recent research on the removal of various contaminants with a variety of adsorbents from water and wastewater. In this study, a large number of adsorbents such as natural adsorbents, agricultural waste, industrial by-products, biomass, various types of nanosorbents including carbon-based nanomaterials, new metal-based nanomaterials, metal oxide-based nanosorbents, nanomaterials With spinel ferrite base, nanocomposites, geopolymer cement and dendritic polymers to remove various contaminants from water and wastewater have been discussed. This article also tries to point out the advantages and disadvantages of each adsorbent and the future research needs in the field of water and wastewater treatment by adsorbents.this research showed that there are various aspects related to adsorbents which require detailed investigation.attempts are needed to optimize the process parameters. تکنیک های مختلفی جهت حذف آلاینده ها از آب و پساب وجود دارد. در این بین جذب سطحی یکی از ساده ترین، موثرترین و اقتصادی ترین روشها جهت تصفیه فاضلاب می باشد. این مقاله مروری به تحقیقات اخیر در خصوص حذف آلاینده های مختلف با انواع جاذب ها از آب و پساب اشاره می کند. در این مطالعه تعداد زیادی از جاذب ها نظیر جاذب های طبیعی، ضایعات کشاورزی، محصولات جانبی صنایع، بیومس، انواع مختلف نانوجاذب ها شامل نانو مواد با پایه کربن، نانو مواد جدید با پایه فلزی، نانو جاذب های با پایه اکسیدهای فلزی، نانو مواد با پایه فریت اسپینل، نانو کامپوزیت ها، سیمان ژئوپلیمر و پلیمرهای شاخه ای جهت حذف آلاینده های مختلف از آب و پساب مورد بحث قرار گرفته است. همچنین در این مقاله تلاش شده است به مزایا و معایب هر یک از جاذب ها و نیازهای پژوهشی آتی در زمینه تصفیه آب و فاضلاب توسط جاذب ها اشاره شود. https://www.jess.ir/article_118163_eb5ed7e50a3de79c77fe1c71afbaf710.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Monitoring the effects of drought on vegetation in mountainous areas using MODIS satellite images (Case study: Lorestan province) پایش اثرات خشکسالی بر پوشش گیاهی در مناطق کوهستانی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای MODIS(مطالعه موردی: استان لرستان) 3183 3189 118639 FA عطا عارفیان دانشجوی دکترا، گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران مریم کیانی صدر استادیار، گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران سعید اسلامیان گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، علی خوش فطرت گروه فنی و مهندسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان Journal Article 2020 10 23 The main aim of the present study was to investigate the effects of drought on vegetation cover. An available climatic data series (2001-2017) was analyzed to detect wet and dry years by SPI. Also, a long data series of MODIS data was analyzed by remote sensing data, and the NDVI maps have been produced. Results of the present study show that there is a direct, significant correlation (R2 = 0.364) between SPI and the NDVI. In addition, during the study period, the years 2008 and 2016 were selected as dry and wet years, respectively, based on SPI values. The values of the NDVI in the wet year (2016) were significantly higher than the values in the dry year (2008) at a 99% confidence level. The results further show that elevation classes in dry conditions do not play an important role on the value of the NDVI; however, in wet years the results were different, and by increasing the range of elevation, the value of the NDVI is also increased. Generally, the results of the present study show that MODIS data in a mountainous area can be a key tool for detecting the effects of intensive droughts on natural vegetation cover. هدف اصلی مطالعه حاضر بررسی اثرات خشکسالی بر روی پوشش گیاهی است. برای شناسایی سال‌های خشک و مرطوب توسط SPI از داده‌های اقلیم 9 ایستگاه سینوپتیک استفاده شد. همچنین یک سری داده از همچنین از تصاویر ماهواره MODIS در بازه زمانی طولانی مدت استفاده شد و نقشه‌های NDVI تولید شد. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که بین SPI و NDVI همبستگی مستقیم و معناداری (R2 = 0.364) وجود دارد. در طول دوره مورد بررسی، بر اساس داده‌های SPI، سال‌های 2008 و 2016 به‌عنوان سال‌های خشک و مرطوب مشخص شدند. مقادیر SPI در سال مرطوب (2016) در سطح اطمینان 99% به‌طور قابل توجهی بالاتر از مقادیر سال خشک (2008) بود. نتایج نشان می‌دهد که طبقات ارتفاعی در سال‌های خشک نقش مهمی در مقادیر NDVI ندارد ولیکن در سال‌های مرطوب، با افزایش طبقات ارتفاعی مقدار NDVI نیز افزایش می‌یابد. نتایج نشان داد که تصاویر ماهواره MODIS می‌تواند برای پایش خشکسالی در مناطق کوهستانی مورد استفاده قرار گیرد و یافته های حاصل از آن برای اقدامات مدیریتی به کار گرفته شود. https://www.jess.ir/article_118639_9abf214910c5c4ed8ac014f14d5026e9.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Feasibility study of using wastewater treatment plant in irrigation امکان‌سنجی استفاده از پساب تصفیه‌خانه فاضلاب در آبیاری کنوکارپوس Conocarpus lancifolius 3190 3197 118763 FA هادی جوکار گروه محیط زیست، دانشکده فنی و مهندسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران فاضل امیری گروه منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده فنی و مهندسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0003-0941-9679 طیبه طباطبایی گروه محیط زیست، دانشکده فنی و مهندسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0002-5629-6512 Journal Article 2020 10 24 The aim of this research was to the feasibility of reuse of Bushehr wastewater treatment plant sewage in Conocarpus lancifolius irrigation. To evaluate the microbial and plant growth characteristics, two treatments including irrigation with wastewater and irrigation with drinking water were used. 120 C. lancifolius samples, 90 samples with wastewater and 30 samples with drinking water, were irrigated for 6 months by sprinkler irrigation. Growth indices (stem length and diameter) and leaf microbial quality were measured at the end of each irrigation month. pH was measured using pH meter, electrical conductivity was measured using EC meter. Calcium and magnesium were determined using titrimetric tests. The concentrations of iron and manganese were determined using flame atomic absorption spectrometer and the concentrations of phosphorus phosphate, nitrogen nitrite and nitrogen nitrate were determined using ultraviolet spectrophotometer, total coliform and fecal coliform using MPN standard method. The results showed that due to irrigation with urban wastewater, growth indices of C. lancifolius are significantly higher than irrigation with drinking water (P <0.05). The microbial contamination of the wastewater used was less than the standard of the Environmental Protection Agency of Iran for reuse in irrigation of urban green spaces. هدف از این مطالعه ارزیابی پتانسیل استفاده از پساب تصفیه‌خانه فاضلاب بوشهر در آبیاری گونه درختی کنوکارپوس است. برای بررسی وضعیت میکروبی بافت گیاه و شاخص‌های رشد آن، 2 تیمار شامل آبیاری با پساب شهری و آبیاری با آب شهر استفاده شد. 120 بوته کنوکارپوس، 90 نمونه با پساب و 30 نمونه با آب شهری، به مدت 6 ماه به روش آبیاری بارانی، آبیاری گردید. شاخص های رشد (طول و قطر ساقه) و کیفیت میکروبی برگ در انتهای هر ماه آبیاری اندازه گیری شد. پارامترهای pH با استفاده از pH meter ، هدایت الکتریکی با استفاده از EC meter، کلسیم و منیزیم با استفاده از آزمایشهای تیتریمتری تعیین گردید. غلظت آهن و منگنز با استفاده از دستگاه جذب اتمی شعله ای و غلظت فسفر فسفاتی و نیتروژن نیتریتی و نیتروژن نیتراتی با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر ماورای بنفش، کلیفرم کل و کلیفرم مدفوعی نیز با استفاده از روش استاندارد MPN تعیین گردید. نتایج نشان داد که در اثر آبیاری با پساب شهری شاخص‌های رشد بوته‌های کنوکارپوس به‌طور معنی‌داری بیش‌تر از آبیاری با آب شهر می‌باشد (0.05 >P). میزان آلودگی میکروبی پساب مورد استفاده کمتر از استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست ایران جهت استفاده مجدد در آبیاری فضاهای سبز شهری بود. https://www.jess.ir/article_118763_7d35406dc4780516573e05300e0be62e.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Comparison of environmental indicators in Sangak and Lavash bread production in Eslamabad-e-Gharb, Kermanshah مقایسه شاخص های زیست محیطی در تولید نان سنگک و لواش در شهرستان اسلام آباد غرب، کرمانشاه 3198 3203 118821 FA محمدمهدی جلیلیان گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. کامران خیرعلی پور گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، الام، ایران. اسماعیل میرزایی قلعه گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایلام. Journal Article 2020 10 17 Environmental indicators are considered by researchers as one of the sustainability criteria in various production and service activities. Sangak and Lavash bread have a high production and consumption rate in Iran. The purpose of the present study is to investigate the environmental indicators of producing one ton of Sangak and Lavash breads in Eslamabad-e-Gharb, Kermanshah. Using questionnaire method, the data related to inputs and outputs of Sangak and Lavash bread production were collected and recorded. Eleven environmental indicators were determined using SimaPro Software. The results showed that due to the higher consumption of inputs in Sangak bread than those of Lavash bread, the values of environmental indicators in Sangak bread were higher. Most environmental loads were from wheat flour as main input. The analysis of the results also showed that in the production of one ton of bread, the effects of marine water ecotoxicity, depletion of inorganic sources (fossil fuels), global warming, fresh water ecotoxicity and acidification potential compared to other indicators had more environmental effects. شاخص های زیست محیطی به عنوان یکی از معیارهای پایداری در فعالیت های مختلف تولیدی و خدماتی مورد توجه محققین می باشد. نان سنگک و لواش دارای میزان تولید و مصرف بالایی در ایران می باشند. هدف از تحقیق حاضر بررسی شاخص های زیست محیطی تولید یک تن نان سنگک و لواش در شهرستان اسلام آباد غرب، کرمانشاه، می باشد. با بهره گیری از روش پرسشنامه ای، داده های مربوط به ورودی ها و خروجی های تولید نان سنگک و لواش جمع آوری و ثبت شد. یازده اثر زیست محیطی با استفاده از نرم افزار سیماپرو تعین گردید. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که به دلیل مصرف بیشتر نهاده ها در نان سنگک نسبت به نان لواش، مقادیر شاخص های زیست محیطی نان سنگک بیشتر بود. بیشترین بارهای محیطی از جانب آرد گندم به عنوان ورودی اصلی می باشد. همچنین تحلیل نتایج مشخص نمود که در تولید یک تن نان، گروه های اثر سمیت آب های آزاد، تقلیل منابع غیرآلی (سوخت های فسیلی)، گرمایش جهانی، سمیت آب های سطحی و پتانسیل اسیدی شدن نسبت به سایر گروه های اثر دارای اثرات زیست محیطی قابل توجهی می باشند. https://www.jess.ir/article_118821_ff3e644605a829e4133422c2abbfe13f.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Investigation of safety standards and visuals environment management in Underground mines-Case study turquoise mine of Neyshabur بررسی استانداردهای ایمنی و مدیریت محیط زیستِ دیداری در معادن زیرزمینی – مطالعه موردی معدن فیروزه نیشابور 3204 3217 119866 FA زهرا مختاری گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران محمدرضا اکرمی کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی، گروه زمین شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2020 09 24 Safety and health in mines is the use of appropriate methods that minimize the link between human resources and risk centers. In order to control the hazards and reduce the incidents in the mines, it is necessary to eliminate and control the risk at the origin, reduce and minimize them and finally equip the miners with appropriate personal protective equipment. In this study, the applications of visual management and, visual safety in mines with a special focus on turquoise mine of Neyshabur have been describe, and implementing these principles recommended. The aim of this paper is to indicate the necessity and possibility of implementing a new management style in the mining industry. The obligation to comply with health, safety and environmental regulations (HSE) in mines, especially in underground mines, has a direct relationship with the reducing of individual, social and environmental damages and, consequently, optimum production. According to the contents of this study, it can be concluded that the work environment and visual safety in mines should be in a way that searching for information, mismatches, prevention of errors and etc should be transmitted very quickly to the others, thereby reducing the work environment risk considerably. ایمنی و بهداشت حرفه‌ای در معادن وابسته به استفاده از روش‌های مناسبی است که ارتباط نیروی انسانی با کانون‌های خطر را به حداقل می‌رساند. برای کنترل و کاهش مخاطرات در معادن بایستی نسبت به حذف و کنترل خطر در مبدا ،کاهش و به حداقل رساندن آنها و نهایتاً تجهیز معدنکاران به وسایل حفاظت فردی مناسب اقدام نمود. در این نوشتار، کاربردهای مدیریت‌ دیداری و به تبع آن ایمنی دیداری در معادن زیرزمینی با نگرش ویژه بر معدن فیروزه نیشابور و توصیه‌هایی برای اجرایی کردن آن بررسی شده است. هدف از این نوشتار، الزام و امکان پیاده‎سازی یک سبک مدیریت جدید در محیط کار در صنایع استخراج مواد معدنی است. الزامی شدن رعایت مقررات بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست در معادن و بالاخص معادن زیرزمینی رابطه‌ای مستقیم در کاهش آسیب‌های فردی، اجتماعی و زیست‌محیطی و در نتیجه افزایش تولید بهینه دارد. با توجه به مطالب مطرح شده در این مقاله می‌توان به این جمع‌بندی رسید که محیط کار و ایمنی دیداری در معادن بایستی به گونه‌ای باشدکه جستجو برای پیدا کردن اطلاعات، عدم انطباق‌ها، جلوگیری ازخطاها و غیره را بتواند خیلی سریع و مفید به دیگران انتقال دهد و با این کار، خطرات محیط کار را تا حد زیادی کاهش دهد. https://www.jess.ir/article_119866_944dfbba4ac84a1f27331875a01963fd.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 The application of Geographically Weighted Regression (GWR) and Ordinary Least Squares (OLS) Models in estimation of Mediterranean system precipitation values کاربرد روش های رگرسیون وزن دارجغرافیایی(GWR) و حداقل مربعات معمولی (OLS) در برآورد مقادیر بارش حاصل از فعالیت سامانه بارشی مدیترانه ای 3218 3228 119976 FA مهرداد کیانی دانشگاه شهید بهشتی 0000-0002-2947-2402 داریوش ابوالفتحی استادیار جغرافیا دانشگاه پیام نور ایران Journal Article 2020 11 26 Relationships between rainfall and altitude can have significant consequences for rainfall, hydrology and environmental management studies. Designing a rainfall model for areas lacking sufficient stations, especially mountains, can play a significant role in environmental planning. The objective of this paper is to investigate the spatial variations of the Mediterranean rainfall system based on the altitude variable in western Iran using GWR and OLS. In this study, at first, the most suitable two-day Mediterranean rainfall pattern were selected for study. The spatial relationships between rainfall and altitude variables were modeled using Geographical Weighed regression techniques and classical regression. Comparison of these two methods showed that the AIC values of the GWR model is less than the OLS model, which indicates a lower error and better fit of the GWR model than the OLS model. The results of spatial modeling in the form of scatter plot and interpolation maps showed that the WGR method is well modeled with a suitable fit of spatial relationships of rainfall with altitude. In general, the GWR model estimates precipitation increases with altitude toward the central and eastern parts of the regions, along the Zagros high mountain range and its internal slopes روابط بین بارش و ارتفاع می تواند پیامدهای معنی داری برای مطالعات بارش، هیدرولوژی و مدیریت محیطی داشته باشد. طراحی یک مدل بارشی برای نواحی فاقد ایستگاه های کافی بویژه کوهستان ها می تواند یک نقش معنی دار در برنامه ریزی محیطی ایفاء نماید. هدف از این مقاله بررسی تغییرات مکانی بارش سامانه مدیترانه ای بر اساس متغیر ارتفاع در غرب ایران با استفاده از روش های(GWR) و (OLS) می باشد.در این مطالعه ابتدا مناسب ترین الگوی بارشی دو روزه مدیترانه ای برای مطالعه انتخاب گردید. در ادامه روابط فضایی بین بارش و ارتفاع با تکنیک های(GWR) و (OLS) مدلسازی شد. مقایسه این دو روش نشان داد که مقدار ضریب اعتبار سنجی آکائیک (AIC) مدل GWR کمتر از مدل OLS می باشد که نشانه خطای کمتر و برازش بهتر مدل GWR می باشد. نتایج حاصل از مدلسازی فضایی به شکل نمودار پراکنش نگار و نقشه های پهنه بندی نشان داد که روش GWR با یک برازش مناسب روابط فضایی بارش با ارتفاع را بخوبی مدلسازی نموده است. در مجموع مدل GWRافزایش مقادیر بارش با ارتفاع به سمت نواحی داخلی و شرقی منطقه یعنی در امتداد رشته کوه های مرتفع زاگرس و دامنه های داخلی آن را برآورد نمود. https://www.jess.ir/article_119976_85d0ded55af4aadae7ee5f0cc312f1e0.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Comparison of Parametric and Non-Parametric Techniques to Accurate Classification of Forest Attributes on Satellite Image Data Comparison of Parametric and Non-Parametric Techniques to Accurate Classification of Forest Attributes on Satellite Image Data 3229 3235 119977 FA رؤیا عابدی گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز Journal Article 2020 06 27 Satellite images classification techniques obtain large information in forest areas. Among various techniques, k Nearest Neighbors (kNN) as a non-parametric and MLC (Maximum Likelihood Classification) as a parametric technique have popularity in predict forest attributes by integrating the inventory field data and satellite images. In this study, comparisons between k Nearest Neighbor (kNN) non-parametric method and Maximum Likelihood Classification (MLC) parametric method was performed in forest attributes consists of volume, basal area, density, and tree cover type estimation in the north forest of Iran. Results showed that kNN non-parametric method produces an accurate classification map in comparison to the MLC parametric method and the accuracy of kNN has the most amount in all attributes. Kappa coefficient estimation showed that the kNN method had the most amount of this coefficient in all attributes. Accordingly, the kNN non-parametric technique was identified as a feasible classification technique to produce forest attributes thematic maps. Satellite images classification techniques obtain large information in forest areas. Among various techniques, k Nearest Neighbors (kNN) as a non-parametric and MLC (Maximum Likelihood Classification) as a parametric technique have popularity in predict forest attributes by integrating the inventory field data and satellite images. In this study, comparisons between k Nearest Neighbor (kNN) non-parametric method and Maximum Likelihood Classification (MLC) parametric method was performed in forest attributes consists of volume, basal area, density, and tree cover type estimation in the north forest of Iran. Results showed that kNN non-parametric method produces an accurate classification map in comparison to the MLC parametric method and the accuracy of kNN has the most amount in all attributes. Kappa coefficient estimation showed that the kNN method had the most amount of this coefficient in all attributes. Accordingly, the kNN non-parametric technique was identified as a feasible classification technique to produce forest attributes thematic maps. https://www.jess.ir/article_119977_f2aba897760a30e2f45e46d24bc0ec02.pdf

انتشارات "فن پایا" مطالعات علوم محیط زیست 2588-6851 5 4 2020 12 21 Performance of Reviews in Aquaculture during 2009-2019: A Bibliometric Analysis Performance of Reviews in Aquaculture during 2009-2019: A Bibliometric Analysis 3236 3247 119978 FA امیر قاضی لو گروه زیست شناسی دریا، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی 0000-0002-9767-7741 مسلم شریفی نیا مرکز تحقیقات میگوی کشور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور 0000-0003-2969-0036 Journal Article 2020 09 16 Motivated by its 10th anniversary in 2019, this study aimed to provides a bibliometric analysis of RAQ, focusing on (1) the publication trends of the journal articles during 2009-2019; (2) the dynamics and trends of the research literature production, and (3) the more prolific authors, institutions and countries. The number of published papers, country and institute productivity, Lotka equation, and the Bradford model were used to assess the productivity status of the journal/contributors. According to the results, authors from 44 countries and 197 institutes contributed to papers published in the journal. Australia-, Mexico-, and USA-based authors had highest rates of contribution and the Wageningen University & Research, Auckland University of Technology, and Ghent University ranked the first three most productive universities. The average number of citations received by papers published in RAQ was 34.88± 62.94. The papers published during 2009-2019 covered studies on 15 aquatic animal groups but no papers have been published on cods, eels, haddock, hake, halibut, and sea bass. The papers were mostly devoted to shrimps followed by salmon. Motivated by its 10th anniversary in 2019, this study aimed to provides a bibliometric analysis of RAQ, focusing on (1) the publication trends of the journal articles during 2009-2019; (2) the dynamics and trends of the research literature production, and (3) the more prolific authors, institutions and countries. The number of published papers, country and institute productivity, Lotka equation, and the Bradford model were used to assess the productivity status of the journal/contributors. According to the results, authors from 44 countries and 197 institutes contributed to papers published in the journal. Australia-, Mexico-, and USA-based authors had highest rates of contribution and the Wageningen University & Research, Auckland University of Technology, and Ghent University ranked the first three most productive universities. The average number of citations received by papers published in RAQ was 34.88± 62.94. The papers published during 2009-2019 covered studies on 15 aquatic animal groups but no papers have been published on cods, eels, haddock, hake, halibut, and sea bass. The papers were mostly devoted to shrimps followed by salmon. https://www.jess.ir/article_119978_8285bfff684cdbf2f8b9eba0d51576fd.pdf