https://www.jess.ir/ مطالعات علوم محیط زیست fa daily 1 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 https://www.jess.ir/article_251720.html گسترش اقتصاد دیجیتال و تجارت الکترونیک با ایجاد تحول در شیوه‌های تولید، توزیع و مصرف، فرصت‌های جدیدی برای رشد اقتصادی فراهم کرده است. با این حال، تجارت الکترونیک می‌تواند چالش‌های زیست‌محیطی جدیدی را تشدید نماید. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر پذیرش تجارت الکترونیک بر تولید زباله و نرخ بازیافت در ۱۲ کشور عضو اتحادیه اروپا طی دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ انجام شده است. برای برآورد مدل‌های پژوهش، روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته (EGLS) همراه با خطاهای استاندارد مقاوم خوشه‌ای به کار گرفته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد رابطه میان پذیرش تجارت الکترونیک و سرانه تولید زباله، رابطه‌ای شرطی و وابسته به شدت سیاست‌های زیست‌محیطی (EPS) است: ضریب مستقیم تجارت الکترونیک برابر 4.96- ضریب جمله تعاملی آن با EPS برابر 4.70 برآورد شده است (هر دو در سطح اطمینان ۹۹ درصد معنادار). تنها در کشور-سال‌هایی با سیاست‌های زیست‌محیطی ضعیف‌تر (EPS کمتر از حدود 2.87)، افزایش پذیرش تجارت الکترونیک سرانه تولید زباله را به‌طور معناداری کاهش می‌دهد؛ در حالی‌که در سطوح بالاتر سخت‌گیری قانونی (شامل میانگین نمونه (2.99≈EPS)) اثر خالص تجارت الکترونیک مثبت می‌شود. به‌طور مشابه، پذیرش تجارت الکترونیک با نرخ بازیافت دارای رابطه‌ای متقابل و وابسته به EPS است: ضریب مستقیم برابر 2.95 و ضریب جمله تعاملی برابر 2.88-؛ این اثر افزایشی تنها در سطوح پایین سخت‌گیری قانونی برقرار است و در سطوح بالاتر (شامل میانگین نمونه) به اثری اندک و منفی تبدیل می‌شود. سیاست‌های زیست‌محیطی نقش تعدیل‌کننده معناداری در این روابط ایفا می‌کند. بر این اساس، تجارت الکترونیک را نباید جایگزینی برای سیاست‌گذاری زیست‌محیطی قلمداد کرد؛ بلکه تلفیق آن با ابزارهای تنظیم‌گری هوشمند (نظیر مشوق‌های مالیاتی برای بسته‌بندی‌های چرخشی، الزام پلتفرم‌های واسط به رعایت مسئولیت گسترده تولیدکننده در تجارت فرامرزی از طریق پاسپورت دیجیتال محصول (ESPR)، و توسعه زیرساخت‌های لجستیک معکوس در مناطق پرتراکم شهری) مسیر مطمئن‌تری برای دستیابی به اهداف اقتصاد چرخشی فراهم می‌سازد. https://www.jess.ir/article_251731.html اکوسیستم‌های آبی و منابع آب‌های سطحی، شامل رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و تالاب‌ها، از ارزشمندترین زیستگاه‌های اکولوژیکی هستند که به‌طور مداوم در معرض آلاینده‌های ناشی از فعالیت‌های انسان‌زاد قرار دارند. تالاب هورالعظیم، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تالاب‌های بین‌المللی ایران، در سال‌های اخیر به‌دلیل گسترش فعالیت‌های استخراج نفت، توسعه زیرساخت‌های صنعتی و کاهش جریان‌های ورودی آب، با تنش‌های محیط‌زیستی فزاینده‌ای مواجه شده است. در میان آلاینده‌های محیط‌زیستی، فلزات سنگین به‌دلیل پایداری، سمیت و قابلیت بالای تجمع زیستی، از مهم‌ترین تهدیدها برای این اکوسیستم محسوب می‌شوند. هدف از این پژوهش، ارزیابی وضعیت آلودگی رسوبات سطحی تالاب هورالعظیم به فلزات سنگین و بررسی کیفیت رسوبات با استفاده از شاخص‌های آلودگی و دستورالعمل‌های کیفیت رسوب (SQGs) بود. بدین منظور، ۲۷ نمونه رسوب سطحی (عمق ۰ تا ۵ سانتی‌متر) جمع‌آوری شد. پس از آماده‌سازی نمونه‌ها و هضم اسیدی، غلظت عناصر آهن،مس، روی، نیکل، وانادیوم، سرب، کادمیوم و کرومبا استفاده از دستگاه طیف‌سنجی جرمی پلاسمای جفت‌شده القایی (ICP-MS) اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که غلظت فلزات مورد بررسی در محدوده 26/0 تا 49/106 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خشک قرار دارد. براساس شاخص تجمع زمینی مولر (Igeo) و شاخص ترکیبی آلودگی (CPI) وضعیت آلودگی رسوبات به‌طور کلی در کلاس کم تا متوسط قرار گرفت. همچنین، مقایسه غلظت فلزات با دستورالعمل‌های کیفیت رسوب (SQGs) نشان داد که نیکل و کروم، در مقایسه با سایر فلزات، دارای بیشترین پتانسیل خطر اکولوژیکی بوده و ممکن است اثرات نامطلوبی بر موجودات کف‌زی (بنتیک) تالاب داشته باشند. در مجموع، یافته‌های این پژوهش بر ضرورت پایش مستمر محیط‌زیستی، کنترل مؤثر منابع آلاینده و اجرای راهبردهای مدیریتی مناسب به‌منظور حفاظت از این اکوسیستم ارزشمند تأکید می‌کند. https://www.jess.ir/article_195678.html It is one of the most difficult challenges for industry and engineers to increase heat transfer, which is one of the ultimate aims of increasing efficiency, lowering dimensions, and minimizing temperature variations. Numerous techniques have been developed over the past few years to increase heat transfer. In order to improve the thermal characteristics of the base fluid, nanoparticles can be introduced into the base fluid. An investigation of the experimental results has revealed that nanoparticles added to the base fluid greatly enhance the conduction heat transfer coefficient. Our research explores the forced heat transfer in a microchannel filled with iron oxide nanofluid in water-based fluids with varying volume fractions as well as pure water. It has been investigated how several factors, such as nanofluids with varied volume fractions and slip and non-slip flow, influence the outcome. This investigation was conducted through quantitative analysis. A model has been developed in Fluent software that demonstrates the influence of these factors, and simulations have been performed with varying fractions of nanoparticles and slip and non-slip boundary conditions. Results acquired are generally in agreement with previous numerical and experimental results. In this study, it has been shown that increasing the volume fraction of nano increases the Nusselt number, stimulating heat transfer. The volume fraction of nanoparticles contributes considerably to the increase in the conductivity of the nanofluid. At the entrance to the channel, the Nusselt number increases by 4% by volume within Reynolds number 50. The Nusselt number increases by 0.01 at the entrance to the channel by 60%, and by 30% in the developed area by 30% in comparison with pure water under the same conditions.