استفاده‌های دارویی از گیاهان مرتعی توسط جوامع بومی در منطقه قره‌داغ (مطالعه ‏موردی: شهرستان اهر، آذربایجان شرقی) ‏

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جنگلداری و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، اهر، ایران‏

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه باغبانی، گرایش گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.‏

3 استادیار گروه جنگلداری و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، اهر، ایران.‏

چکیده

دانش بومی استفاده دارویی از گیاهان مرتعی موضوع مورد توجه در بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران است که با به دست آوردن ‏اطلاعات از افراد بومی یک منطقه به دست می‌آید. منطقه قره‌داغ با داشتن تنوع گیاهی بالا می‌تواند خاستگاه مناسبی برای چنین مطالعاتی ‏باشد. مطالعه حاضر با هدف شناسایی و نحوه مصرف گیاهان دارویی در مراتع شهرستان اهر صورت پذیرفته است‎.‎‏ در این مطالعه، گردآوری ‏اطلاعات با استفاده از پرسش‌نامه‌های طراحی شده، انجام شد و اطلاعاتی مانند نام محلی، خواص درمانی، نحوه مصرف و اندام دارویی مورد ‏استفاده منطقه ثبت شد. نتایج حاکی از شناسایی در مجموع تعداد 60 گونه دارویی متعلق به 20 خانواده در منطقه می‌باشد. بیشترین تعداد ‏گونه مربوط به خانواده ‏Lamiaceae‏ با 11 گونه و خانواده ‏Asteraceae‏ با 10 گونه بود. بیشترین گونه‌های گیاهی در درمان بیماری-‏های دستگاه گوارش استفاده می‌شدند و کم کاربردترین گونه‌های دارویی هم مربوط به بیماری‌های پوستی و زخم بود. به نظر ‏می‌رسد به دلیل وجود محدودیت در منابع داخلی، توسعه طرح‌های اشتغال‌زایی بر مبنای کشت و توسعه گیاهان دارویی سازگار با شرایط ‏اکولوژیکی منطقه می‌تواند راه کار مناسبی برای حفظ منابع گیاهی موجود و گامی مهم در راستای دست یافتن به اقتصاد غیر وابسته به ‏نفت باشد. ‏

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Medicinal uses of rangeland plants by indigenous communities in ‎the Qaradagh region (Case study: Ahar county, East Azerbaijan ‎province)‎

نویسندگان [English]

  • Mohsen Sabzi nojadeh 1
  • mina amani 2
  • Mehdi Younessi Hamzekhanlu 3
1 Assistant professor,‎‏ ‏Ahar Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Tabriz, Ahar, Iran.‎
2 M‏.‏S student, Department of Horticulture, Medicinal plants, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, ‎Iran.‎
3 Assistant professor,‎‏ ‏Ahar Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Tabriz, Ahar, Iran‏.‏
چکیده [English]

Indigenous knowledge of medicinal use of rangeland plants is a topic of interest in many countries around the ‎world, including Iran, which is obtained by collecting of information from the natives of a region The aim of this ‎study was to identify medicinal plants and‏ ‏investigate consumption instruction‏ ‏of them in the pastures of Ahar ‎city, which has not been reported before. In this study, data collection was performed using interviews and ‎designed questionnaires, and information such as local name, medicinal properties, method of use and ‎medicinal organs were recorded.‎‏ ‏The results showed that a total of 60 pharmaceutical species belonging to 20 ‎families were identified in the‏ ‏studied region. The largest number of species belonged to the Lamiaceae family ‎with 11 species and the Asteraceae family with10 species. Most plant species were used to treat gastrointestinal ‎diseases and the least used medicinal species were related to skin diseases and wounds. It seems that due to ‎limited resources, the development of employment-generating projects based on the cultivation and ‎development of compatible medicinal plants withthe ecological conditions of the region, can be a good way to ‎preserve existing plant resources and it is an important step towards achieving an oil-free economy.‎

کلیدواژه‌ها [English]

  • ethnobotany
  • medicinal plants
  • Ahar
  • Arasbaran