ارزیابی خدمات فرهنگی اکوسیستم در استان گلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشکده شیلات و محیط زیست ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

خدمات فرهنگی اکوسیستم معمولا به عنوان منافع غیرمادی تعریف می‌شوند که مردم از طریق برقراری ارتباط مستقیم با طبیعت به واسطه اغنای معنوی، رشد شناختی، تفکر، فعالیت‌های تفرجی و تجربیات زیبایی‌شناختی بدست می‌آورند. سیاستگذاری و تصمیم‌گیری‌ برای مدیریت محیط‌زیستی، آمایش سرزمین و توسعه می تواند از طریق کمی‌سازی خدمات بوم‌سازگان در مقیاس‌های مختلف ارتقا یابد. اما سنجش‌ناپذیری خدمات فرهنگی با روش‌های ارزشگذاری موجب شده است تا پژوهشگران از فنون غیراقتصادی برای ارزیابی آن‌ها استفاده نمایند. در این‌ پژوهش نیز برای ارزیابی این خدمات از روش چندمعیاره استفاده شد. برای این منظور، در گام نخست 7 معیار شامل آموزشی، الهام‌بخشی، تفرج، حس مکان، زیبایی‌شناسی، معنوی و مذهبی و میراث بر اساس روش دلفی شناسایی و اولویت‌بندی شد. سپس لایه‌های مکانی برای هر یک از معیارها تهیه گردید. این لایه‌ها پس از استاندارسازی از طریق روش تحلیل سلسه مراتبی وزن‌دهی شدند و با استفاده از روش ترکیب خطی وزن‌دار با یکدیگر ادغام گردیدند. در نهایت منطقه مورد مطالعه بر اساس خدمات فرهنگی اکوسیستم به پهنه‌هایی تقسیم شد. پهنه‌بندی منطقه مورد مطالعه به روش شایستگی ناحیه ای سرزمین نشان داد که مقدار قابل توجهی خدمات فرهنگی استان در پارک ملی گلستان و جنگل تحقیقاتی دکتر بهرام‌نیا قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Cultural ecosystem services assessment in Golestan Province

نویسندگان [English]

  • Maryam Kabiri Hendi 1
  • Seyed Hamed Mirkarimi 2
  • Abdolrassoul Salmanmahiny 2
1 of Fisheries and Environmental Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
2 Faculty of Fisheries and Environmental sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
چکیده [English]

Cultural ecosystem services are usually defined as non-material benefits that people obtain from a direct contact with natural environments through spiritual enrichment, cognitive development, reflection, recreational activities, and aesthetic experiences. Policy and decision-making for environmental management, land-use planning and development at different scales can be enhanced by quantification and incorporation of ecosystem services. Incommensurability with valuation methods has led researchers to assess the cultural services using noneconomic techniques. In this research, multi criteria evaluation method was applied to assess cultural services ecosystem. In the first step, seven criteria were identified and prioritized based on Delphi method. Then, a map layer was created for each criterion. After standardizing layers, they were weighted by analytical hierarchy process. Finally, study area was divided in zones based on cultural ecosystem services. The results of this study using zonal land suitability assessment indicated that considerable amount of cultural services are located in Golestan national park and Bahramnnia research forest.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cultural ecosystem services
  • Multi criteria evaluation
  • Delphi method
  • Analytical Hierarchy Process