دیپلماسی آب و اختلاف‌های آبی در منطقه قفقاز جنوبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران

چکیده

یکی از ویژگی‌های مثبت منطقه قفقاز جنوبی برخلاف مناطق مجاور خود نظیر خاورمیانه و آسیای مرکزی که با تنش و بحران جدی آب مواجه‌اند، این است که از منابع آب فراوانی برخوردار است و در عین حال، جمعیت کمی هم دارد. همین واقعیت است که از دامنه اختلاف‌ها بین جمهوری‌های مستقل قفقاز، حداقل در زمینه آب‌های مشترک، کاسته است. مشکل اصلی در زمینه منابع آب در این منطقه، مربوط به آلودگی این منابع ناشی از تخلیه فاضلاب‌های شهری، صنعتی و کشاورزی در آن‌هاست. در مقاله حاضر، احساس تهدید کشورهای مستقل منطقه قفقاز در زمینه مسائل قومی و مرزهایی که توسط اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی طراحی شده‌اند، علت اصلی واگرایی این کشورها عنوان شده است. لذا به دلیل آنکه دیپلماسی آب در منطقه قفقاز جنوبی از اصالت ذاتی برخوردار نیست و تحت تأثیر مناقشات مرزی و قومی قرار دارد؛ در نتیجه، نتوانسته است در حل و فصل منازعات منطقه‌ای توفیق یابد.

کلیدواژه‌ها