بازمفهوم پردازی الگوی اکوتوریسم پایدار مبتنی بر مشارکت مردمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه محیط زیست دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشکده محیط زیست/ دانشگاه فروسی مشهد

چکیده

اشتغال‌زایی گسترده صنعت گردشگری خصوصا در دو دهه گذشته موجب شده تا دولت‌های گوناگون در این عرصه سرمایه‌گذاری‌های فراوانی انجام دهند. در عین حال، چالش‌های این حوزه عمدتاً حاصل نبود دیدگاه ترکیبی اقتصادی- اجتماعی و محیط‌زیستی است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی با هدف واکاوی ادبیات پژوهشی اکوتوریسم و ارائه شمایی یکپارچه از مفهوم اکوتوریسم مشارکتی است. در این راستا پس از استخراج و واکاوی مفاهیم بنیادین بر پایه تحلیل‌ها، دستاوردها و تجارب ملی و بین‌المللی، "اکوتوریسم مشارکتی" با توجه به اهداف ترسیمی در اسناد و کنوانسیون‌های جهانی و در قالبی کاربردی، بازمفهوم‌پردازی گردید و در نهایت جهت تبیین جامع‌تر مفاهیم موجود، الگوی مفهومی اکوتوریسم مشارکتی ترسیم و در حوزه‌های بنیادین آن راهکارهایی ارائه شد. در الگوی اکوتوریسم مشارکتی پیشنهاد شده، بخش های مدیریت، برنامه‌‌ریزی، آموزش و پژوهش، و مشارکت تمام ذی‌نفعان خصوصا مردم بومی در جوامع مقصد به عنوان بخش‌های مورد نیاز به دستیابی به اکوتوریسم پایدار شناخته شدند. به طور کلی الگوی ارائه شده نشان می‌دهد که اگر اکوتوریسم مشارکتی در معنای واقعی خود محقق شود، می‌تواند به عنوان سفری کم‌کربن و دوستدار طبیعت مطابق با اهداف کلان ترسیمی در اصول هفده‌گانه توسعه پایدار موجب پایداری بهره‌مندی از خدمات اکوسیستمی، رفاه جوامع بومی و رضایت حداکثری اکوتوریست‌ها گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Re-conceptualizing and presenting a conceptual model for sustainable ecotourism based on public participation

نویسندگان [English]

  • amirali Boroumand 1
  • azadeh karimi 2
1 environment department, ferdowsi university of mashhad
2 Department of Environment, Faculty of Natural Resources and Environment, Ferdowsi University of Mashhad, Iran
چکیده [English]

The provision of a variety of job opportunities by tourism industry, particularly, over the past two decades, has led many governments to invest heavily on this sector across the world. However, the challenges arise from the lack of considering an integrated socio-economic and environmental perspective in ecotourism planning and management. This study aimed to present a conceptual model for participatory ecotourism by expanding exiting theoretical concepts using with a descriptive-analytical approach. To do this, we first reviewed and analysed fundamental concepts associated to ecotoursim based on previous studies, findings, and national and international experiences, and then re-conceptualized participatory ecotourism in a practical format according to the purposes defined in international documents and conventions. In the proposed conceptual model, the main aspects contributing to achieve sustainable ecotourism in a participatory way, such as management, planning, education, research, and stakeholder involvement, particularly local communities, were considered.
Overall, the proposed model shows that if participatory ecotourism is realized in its true sense, it can serve as a low-carbon, nature-friendly activity aligned with Sustainable Development Goals and allows for providing ecosystem services, maximum recreational satisfaction and local communities’ welfare.

کلیدواژه‌ها [English]

  • “ecotourism”
  • “Participatory Ecotourism”
  • “Conceptual Model”
  • “Environmental Protection”
  • “Public Participation”