پیشنهاد یک روش آماری- احتمالی برای شناسایی یخبندان‌های دیررس (مطالعه موردی یخبندان‌های یخبندان دیررس در باختر ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار آب و هواشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان

چکیده

در این پژوهش کوشش شده است تا با به‌کارگیری روش­های آماری و مدل‌سازی زنجیره مارکوف، روشی آماری-احتمالی برای شناسایی یخبندان دیررس در باختر ایران ارائه شود. برای رسیدن به این هدف، مشاهدات کمینه­ی دمای 37 ایستگاه همدید و 2 ایستگاه کلیماتولوژی، در دوره­ 35 ساله (2014-1980) از سازمان هواشناسی کشور فراهم شد. سپس با انجام میان­یابی (درون­یابی) ، به روش کریجینگ، برای 12784 روز، در بازه زمانی موردبررسی، با تفکیک مکانی 6 6 کیلومتر و سیستم تصویری UTM یک پایگاه داده شبکه­ای ساخته شد. در این پژوهش یخبندان دیررس برای هر نقطه، از منطقه موردمطالعه، روزی است که در آن احتمال رخداد یخبندان 10 درصد و کم­تر باشد. از این برای هرروز از سال و هر یاخته (پیکسل) از منطقه­ی موردبررسی، یک احتمال رخداد یخبندان برآورد شد. مراحل محاسباتیِ احتمال رخداد یخبندان، با استفاده از زنجیره مارکوف و در محیط نرم­افزار متلب انجام‌شده و نقشه­ها در محیط نرم‌افزار سورفرترسیم‌شده است. دستاوردها نشان داد که در جنوب باختری منطقه تاریخ آغاز یخبندان دیررس بین 7 تا 15 اسفند و در شمال منطقه بین 1 تا 15 اردیبهشت است. شدت یخبندان‌های دیررس در جنوب باختری منطقه نسبت به شمال بیش­تر است.

کلیدواژه‌ها